Hopp til innhold
Bokmål
Oppgave
Interaktivt innhold
Tilleggsstoff

Verbh, adverbh jïh adposisjovnh

Daelie edtjh verbi, adverbi jïh adposisjovni bïjre vielie lïeredh, jïh dejgujmie barkedh.

Verbh

Verbe soptseste mij heannede jallh mij dorjesåvva, maam gie jallh mij dorje, mij sjædta jallh ajve heannede.

Joekehth verbh gååvnesieh:

  • åejvie-verbh

  • lea-verbe

  • viehkie-verbh

  • nyöjhkeme-verbe

Mijjieh sojjehtibie finihte verbe-hammojde modusi, tïjji, persovni jïh taali mietie.

Åejvie-verbh

Åejvie-verbh soptsestieh mij heannede jallh mij dorjesåvva.

Obre.

Manne båatam.

Lea-verbe

Manne leam oktegh.

Manne lim vaadtseme.

Mov leah gærjah.

Viehkie-verbh

Viehkie-verbh leah: edtjedh IV, galkedh IV, tjoeredh IV, sïjhtedh IV, maehtedh I, sjïdtedh IV. Daejtie nuhtjebe åejvie-verben ektine.

Viehkie-verbem sojjehtibie mearan åejvie-verbe infinitijvesne.

Manne edtjem lohkedh.

Nyöjhkeme-verbe

Saemien-gïelen aaj sjïere nyöjhkeme-verbem ij. Dam sojjehtibie seammalaakan goh jeatjah verbh.

Im dam darjoeh.

Eah dah gænnah sïjhth dam darjodh.

Idtjim dam darjoeh.

Idtjin dah gænnah sïjhth dam darjodh.

Aellie-

Aellie- lea nyöjhkemen imperatijve. Daam nuhtjebe gosse gïem nihtedh.

Aellieh dam jiehtieh!

Aelleden nimhtie darjoeh!

Aellede båetieh!

Olle-

Olle- lea nyöjhkemen imperatijve. Daam nuhtjebe gosse gïem vaaroehtidh.

Tjoerem geehtedh, ollem gaahtjh!

Gåårvedh ollh garvenh!

Buerebe dallegh dam darjodh ollebe åajaldehtieh!

Adverbh

Adverbh jïjnjh ovmessie baakoeh. Dah åejvie-dåehkieh leah:

  • sijjie-adverbh

  • tïjje-adverbh

  • vuekie-adverbh

  • graade-adverbh

  • jeatjah adverbh maehtieh soptsestæjjan ulmieh, åssjelh jïh mïelh buektedh.

  • ålkone

  • dallegh

  • varki, tjaebpieslaakan

  • buerebe, öövre

  • gujht

Adverbi gellielaaketje funksjovnh raajesinie.

Aanta ålkone?

Båatam dallegh.

Skodth varki!

Buerebe jïjtje dam darjodh.

Nov gujht saatnan.

Adposisjovnh

Adposisjovnh dovne postposisjovnh jïh preposisjovnh. Dah leah baakoeh mah substantijven jallh pronomenen ektine adposisjovne-fraasine. Dah soptsestieh:

  • sijjen bïjre

  • tïjjen bïjre

  • abstrakte tsiehkien bïjre

Postposisjovnh

Postposisjovne substantijven jallh pronomenen minngelen, jïh substantijve/pronomene genitijvesne.

buertien nuelesne

daan våhkoen raejeste

mov mïelen mietie

Preposisjovnh

Muvhth preposisjovnh aaj gååvnesieh mah substantijven jallh pronomenen åvtelen. Dellie substantijve/pronomene akkusativesne jallh gellien-taalen nominatijvesne.

bïjre gåetiem

bïjre dah gåetieh

Mujhtieh! Mijjieh maehtebe preposisjovnh nuhtjedh goh postposisjovnh.

1. laavenjasse

2. laavenjasse

3. laavenjasse

Gaaltije

Teekste-bietskeme:

Magga, L. Mattsson (1992). Aarporten jih Åarjel-smaaregen soptsesh. J. Qvigstad (1884, 1887). Samisk utdanningsråd.

Skrevet av Marit M. Fjellheim.
Sist oppdatert 14.04.2026