Hopp til innhold
Bokmål
Fagstoff

Raajese-bigkemen bïjre

Raajese-bigkeme (syntakse) lea learoe guktie raajesh bigkedh. Guktie raajesh bigkebe åarjel-saemien gïelesne?

Raajese-bigkeme

Raajesi leah fraash. Dah grammatihkeles funksjovnh, goh subjekte, ryöktesth objekte, ov-ryöktesth objekte, verbaale jïh adverbijaalh.

Fraase lea baakoe, jallh baakoeh, raajesisnie, v.g.:

raajese 1

Subjekte (S)

Objekte (O)

Verbaale (V)

Baerniegærjamlåhka.

Åarjelsaemien-gïelen nöytraale raajese-bigkeme lea SOV, gusnie S lea raajesen subjekte, O raajesen objekte jïh V raajesen verbaale. Åarjel-saemien lea SOV-gïele, dan åvteste verbe minngemes sæjjan båata.

Jis guhkebe raajese adverbijaaligujmie (ADV), dellie dah adverbijaalh maehtieh joekehts sijjide båetedh raajesisnie, v.g.:

raajese 2

Subjekte (S)

Objekte (O)

Verbaale (V)

Adverbijaale (ADV)

Baerniegærjamlåhkadaan biejjien.
raajese 3

Adverbijaale (ADV)

Subjekte (S)

Objekte (O)

Verbaale (V)

Daan biejjienbaerniegærjam låhka.

Gååvnesieh aaj nominaale raajesh, raajesh gusnie ij naan verbaale, v.g.:

Raajese 4

Subjekte (S)

Predikatijve (PRED)

Dïhtegåetesne.

Gosse teemine barkedh dellie terminologijem daarpesjibie raajese-bigkemen bïjre.

Baakoeh
fraase
frase; ett ord eller en gruppe av ord med en bestemt grammatisk funksjon i setningen
åejvie-baakoe
hovedord
bijjie-lïhtse
overledd
vuelie-lïhtse
underledd
raajese-lïhtse
setningsledd
subjekte (S)
subjekt
objekte (O)
objekt
ryöktesth objekte (RO)
direkte objekt
ov-ryöktesth objekte (OR-O)
indirekte objekt
verbaale (V)
verbal
sijjie-adverbijaale (ADV)
stedsadverbial
tïjje-adverbijaale (ADV)
tidsadverbial
vuekie-adverbijaale (ADV)
måtesadverbial
predikatijve (PRED)
predikativ
åejvie-raajese
hovedsetning
lïhtse-raajese
leddsetning
soptsestimme-raajese
fortellende setning
nyöjhkemes soptsestimme-raajese
nektende fortellende setning
gihtjeme-raajese
spørresetning
nyöjhkemes gihtjeme-raajese
nektende spørresetning
stilleme-raajese
imperativsetning
nyöjhkemes stilleme-raajese
nektende imperativsetning
Skrevet av Marit M. Fjellheim.
Sist oppdatert 17.04.2026