Mov aerede

Daelie lïerh
Nå lærer du
å fortelle hva du gjør om morgenen
å spørre om andres morgenvaner
1. Goltelh jïh lohkh
Lytt og les.
Aerede
Tekstversjon
Tsåahka bielie-gaektsie goh Pïere fahkoe.
Pïere tjuedtjele, bïssede jïh gåårvede.
Buertien nelnie altese gærjah jïh peenna-gåetie.
Dejtie vaalta voessese rijtie. Dellie lea riejries
våålese vaedtsedh aereds-beapmoeh åadtjodh.
Tsåahka bielie-gaektsie goh Pïere fahkoe.
Pïere tjuedtjele, bïssede jïh gåårvede.
Buertien nelnie altese gærjah jïh peenna-gåetie.
Dejtie vaalta voessese rijtie. Dellie lea riejries
våålese vaedtsedh aereds-beapmoeh åadtjodh.
2. Guktie verbem tjuedtjielidh sojjehtidh
Bøying av verbet å stå opp.
manne | tjuedtjelem | jeg står opp |
|---|---|---|
datne | tjuedtjelh | du står opp |
dïhte | tjuedtjele | han/hun/det står opp |
manne | im tjuedtjelh | jeg står ikke opp |
|---|---|---|
datne | ih tjuedtjelh | du står ikke opp |
dïhte | ij tjuedtjelh | han/hun/det står ikke opp |
3. Darjoeh laavenjasside
Gjør oppgavene.
4. Goltelh jïh lohkh
Lytt og les.
5. Sojjehtimmie
Sojjehtimmie
Bøyninger i presens entall:
tjuedtjielidh | byöpmedidh | sygkeldidh | vuelkedh | |
|---|---|---|---|---|
manne | tjuedtjelem | byöpmedem | sygkeldem | vualkam |
datne | tjuedtjelh | byöpmedh | sygkeldh | vualkah |
dïhte | tjuedtjele | byöpmede | sygkelde | vualka |
nyöjhkeme | tjuedtjelh | byöpmedh | sygkeldh | vuelkieh |
6. Darjoeh laavenjasside
Gjør oppgavene.
7. Vaestedh
Svar på spørsmålene bekreftende eller nektende.
Eksempel:
Datne nahkeresn aereden?
- Jaavoe, manne nahkeren aereden.
- Ijjie, im manne nahkeren aereden.
Datne nahkeren aereden?
Datne tjuedtjelh tsåahka govhte?
Datne prïhtjegem jovkh?
Datne gåårvedh?
8. Gihtjh sinsitniem
Spør hverandre om hvilke morgen rutiner dere har. Svar med hele setninger bekreftende eller avkreftende. Dere kan også spørre om tidspunkt.
Vg.:
Datne bïssedh aereden?
Datne skuvlese sygkeldh?
Gåessie datne tjuedtjelh?
9. Soptsesth
Fortell.
Maam datne aereden darjoeh?
Aereden manne ...
tjuedtjelem
byöpmedem
skuvlese vualkam
Maam dov åabpa/vïelle aereden dorje?
Aereden åabpa/vïelle ...
tjuedtjele
byöpmede
skuvlese vualka
10. Goltelh jïh lohkh
Lytt og les.
Aereden mov tsåahka ringkie ...
Mov tsåahka ringkie tsåahka bielie gaektsie.
Manne nahkeren.
Tsåahka njealjehts åvtelen gaektsie manne tjuedtjelem.
Dellie manne bïssedem.
Mænngan manne sminkedem.
Manne prïhtjegem jovkem.
Dellie manne skuvlese vaadtsam.
Tsåahka bielie uktsie manne skuvlesne.
11. Vaestedh gyhtjelasside
Svar på spørsmålene både muntlig og skriftlig.
Gåessie Krïhke tjuedtjele?
Maam Krïhke dorje aereden ?
Maam Krïhke jåvka?
Gåabph Krïhke vaadtsa?
Gusnie Krïhke tsåahka bielie uktsie?
Soptsesth Krïhken aereden bïjre.
12. Laavenjasse
13. laavenjassh
Gjør oppgavene.
Soptsesth dov aereden bïjre.
Tjaelieh dov aereden bïjre.