Hopp til innhold
Bokmål

Fag

Oppgave
Lyd
Interaktivt innhold

2. Biejjien nïejte

Vaajesh er tradisjonelle fortellinger som har blitt fortalt fra generasjon til generasjon. Fortellinger kan både more oss og formidle et budskap. Har du hørt hvordan det gikk da samegutten møtte soldattera?
Nïejte riehpenen tjïrrh frurkehte. Guvvie.
Biejjien nïejte riehpenen tjïrrh frurkehte olkese.

Daelie lïerh

Nå lærer du

  • å lese et tradisjonelt samisk sagn

  • å forstå budskapet

  • noen antonymer og synonymer

  • å beskrive personer

1. Goltelh jïh orresth

Lytt og gjenta.

Biejjien nïejte

0:00
-0:00
Lyd: Ella Holm Bull / CC BY-SA 4.0

Viehkie

Gyhtjelassh:

  1. Gïeh meatan vaajesisnie?

  2. Gïem idtji buektehth doerelidh?

2. Lohkh vaajesem

Les sagnet.

Akte baernie biejjien nïejtem fihkeli, jïh dellie gujht dam dan jïjtse gåatan veelti.

Dellie biejjien nïejte jeahta edtja satnem dïhte baernie åadtjodh, men galka riehpenem jïh gaajhkh raejkieh gaptjedh golme iehkedh iktemearan.

Nåå dïhte baernie gujht, men dan gåalmeden, dellie idtji vïssjh gænnah. Goh ligan dle åarajamme, dellie biejjien nïejte daastide vuajnije. Dellie jeahta: «Duvlie mov tjidtjien tjelmieh.» Jïh numhtegh frurkehte olkese. Dïhte baernie maaje edtja doerelidh. Gåellie guktie, idtji maa buektehth gænnah.

Baakoeh

fihkelidh
å få tak i
riehpene
ljore, røykhull
gaptjedh IV
å dekke til
iktemearan
etter hverandre
vïssjedh IV
å gidde, orke
åarajidh
å gå å legge seg
daasta, naestie
stjerne
vuajnajidh
å få øye på
duvlie
se der
frurkiehtidh
å fly opp så det høres
doerelidh
å gripe, ta fatt i
gåellie guktie
hvordan det enn (er/var)

3. Vaestedh

Svar på spørsmålene.

  1. Gïeh meatan daennie vaajesisnie?

  2. Gie biejjien nïejte?

  3. Biejjien nïejte tjaebpie vuj vestie?

  4. Gie biejjien nïejtem fihkeli?

  5. Mij riehpene?

  6. Man gellie iehkedh baernie galka gåetien raejkieh gaptjedh?

  7. Mij heannadi dan voestes jïh mubpien iehkeden?

  8. Maam biejjien nïejte vuajnije gåalmeden iehkeden?

  9. Mij heannadi dan gåalmeden iehkeden?

  10. Gåabph biejjien nïejte frurkehte?

  11. Man åvteste nïejte maahta frurkiehtidh?

  12. Man åvteste baernie ij maehtieh doerelidh?

4. Darjoeh laavenjasside

Gjør oppgavene.

Vaestedh

Dïhte dan faavroe, jïh saemien baernie dam jïjtse gåatan veelti.

Gie dïhte?

Biejjie guaka. Plaave elmie. Guvvie.

Baakoe

faavroes, faavroe
vakker

5. Darjoeh laavenjasside

Gjør oppgavene.

Viehkie

Antonymer er ord med motsatt betydning.

Synonymer er ord som har samme betydning.

6. Darjoeh laavenjasside

7. Soptsesth jïh tjaelieh

Fortell og skriv.

  1. Soptsesth jïh tjaelieh gie lea biejjien nïejte.
    Viehkie-baakoeh: saajve, almetje, nïejte, gapta, biejjie, tjaebpie, daasta, vadtese, frurkehte

  2. Soptsesth jïh tjaelieh guktie baernie daennie vaajesisnie.
    Viehkie-baakoeh: saemie, baernie, saajve, almetje, gapta, vadtese, fuehpies, aebliehtadtje, vïssjele

8. Vaestedh

Svar på spørsmålene.

  1. Guktie datne domth gosse aebliehtadtje?

  2. Guktie datne domth gosse ïedtjije?

  3. Guktie datne domth gosse vïssjele?

  4. Guktie datne domth gosse gieriesvoete sååjhtoe dov vaajmose dievhtedh?

  5. Guktie datne domth gosse gïen joem tjelmine aassjoe?

9. Tjaelieh soptsestallemem

Skriv en dialog.

Tjaelieh soptsestallemem dej guaktaj gaskemsh.

Baernie: Buaregh.

Nïejte: Buaregh.

Baernie: Gie datne?

Nïejte: Manne biejjien nïejte. Gie datne?

Baernie: ...

Nïejte: ...

10. Ussjedallh jïh vaestedh

Reflekter og svar.

Maam maahtah soptsesistie lïeredh?

Gaaltije

Holm Bull, E. & Bergsland, K. (1993). Lohkede saemien. Davvi Girji o.s.

Skrevet av Ella Holm Bull, Knut Bergsland, Mona Fjellheim og Elin Fjellheim.
Sist oppdatert 17.09.2025

ForrigeNeste