Ektie-bïejeme teekstem analyseeredh

1. Goerehth teekstem

Gosse aalkah dellie hijven daej gyhtjelassi mietie barkedh.

• Gie seedtije?

• Man bïjre teekste?

• Mij ulmie/åssjele teekstine?

• Mennie sjangerisnie teekste? Teeksten biehkieh joekehts sjangerijstie?

• Gåessie seedtije teekstem bæjhkoehti?

• Mah meedijh jallh kanalh seedtije nuhtjeme gosse teekstem darjoeji jïh bæjhkoehti?

• Gïeh dåastojh?

2. Teekste-biehkieh

Gosse datne ektie-bïejeme teekstem analyseereminie dellie tjoerh goerehtidh mah soptsestimmievuekieh seedtije nuhtjeme. Buerkesth teekste-biehkide mah visuelle, auditijve jïh/jallh interaktijve.

Veeljh tsiehkieh mah dov teekstese sjiehtieh. Buerkesth teekste-biehkiej jïjtjevoeth jïh dej funksjovnh teekstesne. Dagke muvhth biehkieh jïjtjereerieh?

Visuelle biehkieh

• Buerkesth guvvieh, tjaeleme-såarhth jïh guktie teekste bigkesovveme.

• Mah biehkieh voestegh vuajnah? Gusnie seedtije biehkide bïejeme jïh mah klaerieh nuhtjeme? Guktie dah datnem baajnehtieh?

• Guktie vïenhth visuelle biehkieh viehkiehtieh maam akt sisvegen bïjre soptsestidh?

• Kontrasth jallh symbolh gaavnh?

Verbaale-teekste

Verbaale-teekste lea dam maam almetjh jiehtieh jallh dam maam tjaaleme. Daelie edtjh teeksten gïelem goerehtidh.

• Mah baakoeh teekstesne? Positijve jallh negatijve baakoeh?

• Dagke daate bïevnese-teekste?

• Teekste ekspressijve-laaketje? Tjaelije åssjaldahki, domtesi jallh vuajnoej bïjre tjaala? Jallh identiteeten bïjre?

• Teekste appellatijve-laaketje? Aamhteseprovsa-teekste man ulmie edtja lohkijem baajnehtidh. Vuesiehtimmien gaavhtan tjaelije voejhkele dorjesem doekedh jallh lohkijem jaehkiehtidh.

• Teeksten argumenth? Mah argumenth jïh guktie dah? Ræhpas jallh tjeakoes argumentasjovne?

• Guktie sïjhth teeksten gïelem buerkiestidh? Guktie teeksten gïele? Måarehke? Gearehke? Stijle/hammoe? Formelle? Persovneles? Noeregïele?

• Mah gïeleldh vierhkie-vierhtieh gaavnh? Mah dej funksjovnh? Vuesiehtimmien gaavhtan: kontrasth, mubpesth jiehtedh, gïeleldh guvvieh, j.n.v.

Auditijve biehkieh

Auditijve mij akt maam maehtebe govledh.

• Mah auditijve biehkieh teekstesne?

• Buerkesth musihkem, tjoejem jïh gïeleåtnoem (stemmebruk). Mah dej funksjovnh teeksesne?

• Auditijve biehkieh viehkiehtieh juktie aelhkebe teekstem guarkedh, jallh kontraste teekstese?

• Auditijve biehkieh aajmoem skaepede? Mijjieh aelkebe mïsse sjïere ussjedidh? Jallh maam akt dmtebe?

Interaktijve biehkieh

Interaktijve teeksth leah teeksth gusnie båaloeh, linkh/svaalhtesh jïh datne maahtah sisvegem/sæjroem juekedh, lyjhkedh, spealadidh, lahtestidh jallh vaestiedidh.

• Mah interaktijve biehkieh gaavnh?

• Biehkieh daerpies? Teekstem viehkiehtieh?

3. Guktie biehkieh ektine berkieh

Vuarjesjh guktie biehkieh ektine berkieh jïh jis viehkiehtieh mïelem teekstine vedtedh.

• Mij jïjtjereerie? Akte jallh vielie biehkieh?

• Guktie biehkieh viehkiehtieh sisvegem skaepiedidh jïh dïjrem vuesiehtidh?

4. Guktie elliesvoetem vuarjasjidh jïh lahtestidh

Minngemes edtjh iktedidh jïh teeksten elliesvoeten bïjre ussjedalledh.

• Guktie sïjhth teeksten teematihkem iktedidh gosse teeksten sjïere biehkide goerehtamme?

• Maahtah teekstem kontekstese bïejedh?

• Guktie datne teekstem vuarjesjh? Dïhte guhte teekstem dorjeme, buektehte teeksten åssjelem åvtese buektedh?

• Dåastojh dïjrem aelhkieslaakan guarkoeh jallh vueptiestieh?