Garhke jïh kraesie-njålhtjoje

Daelie lïerh
jïjtjevoeti bïjre ussjedidh jïh buerkiestidh
buerkiestidh maam datne tuhtjh hijven jïh ij man hijven
vaestiedidh man åvteste, vuj ij
1. Lïerh baakojde
2. Goltelh jïh lohkh
Daate soptsese garhke jïh kraesie-njålhtjojen bïjre.
Garhke jïh kraesie-njålhtjoje
Tekstversjon
Garhke jïh kraesie-njålhtjoje
Garhke ussjede: Kraesie-njålhtjoje dan hijvenlaakan veasoeminie. Ij dïhte maam darjoeh, ij gåessie gænnah barkh. Dïhte dan aebliehtadtje, ij gåessie vïssjh barkedh. Iktegisth ålkone spealedeminie lustestalleminie. Barre lustem åtna fïerhten biejjien.
Kraesie-njålhtjoje ussjede: Garhke dan vïssjele jïh barkehke, dïhte iktegisth barkeminie. Ij gåessie gænnah lustem utnieh. Stoere gåetesne årroeminie jïh beapmoeh tjöönghkie fïerhten biejjien. Ij gåessie eejehtallh, ajve ussjedeminie guktie edtja daalvan sjïdtedh. Ij gåessie gænnah vïssjehtovvh.
Gosse dle tjaktje doekoe dellie garhke jïh kraesie-njålhtjoje sinsitniem gaavnesjægan. Dellie garhke gihtjie: «Guktie datnine?» jïh kraesie-njålhtjoje vaestede: «Nov sån hijven mannine, manne dan jïjnjem lustem åtnam.» «Guktie dutnjien daalvan sjædta gåessie ij leah dov naan gåetie jïh ij leah dov naan beapmoeh gænnah», garhke sæjhta daejredh. «Im annje daejrieh, men hijven gujht gåarede læjhkan. Sjædta guktie sjædta.»
«Guktie dellie datnine gåarede?» kraesie-njålhtjoje garhkem aaj gihtjie. «Nov, hijven aaj mannine gåarede, mov leah stoere gåetie jïh jïjnjh beapmoeh gåetesne.» «Guktie dov giesie dellie orreme? Datne naan lustem åtneme?» kraesie-njålhtjoje vihth. «Ij leah gaajhke iktegisth dan luste, ij leah gaajhke lusten gaavhtan», garhke vaestede.
Gosse dle tjaktje-daelvie jïh voestes lopme båata dellie kraesie-njålhtjoje garhken gåatan vualka, sæjhta dejnie vihth gaavnesjidh. Gosse garhke-gåatan båata jïh garhke oksem rïhpeste dellie kraesie-njålhtjoje desnie: «Buerie biejjie garhke! Gïemhpe, dov gåetie-luhpie munnjien daelviem?»
Garhke jïh kraesie-njålhtjoje
Garhke ussjede: Kraesie-njålhtjoje dan hijvenlaakan veasoeminie. Ij dïhte maam darjoeh, ij gåessie gænnah barkh. Dïhte dan aebliehtadtje, ij gåessie vïssjh barkedh. Iktegisth ålkone spealedeminie lustestalleminie. Barre lustem åtna fïerhten biejjien.
Kraesie-njålhtjoje ussjede: Garhke dan vïssjele jïh barkehke, dïhte iktegisth barkeminie. Ij gåessie gænnah lustem utnieh. Stoere gåetesne årroeminie jïh beapmoeh tjöönghkie fïerhten biejjien. Ij gåessie eejehtallh, ajve ussjedeminie guktie edtja daalvan sjïdtedh. Ij gåessie gænnah vïssjehtovvh.
Gosse dle tjaktje doekoe dellie garhke jïh kraesie-njålhtjoje sinsitniem gaavnesjægan. Dellie garhke gihtjie: «Guktie datnine?» jïh kraesie-njålhtjoje vaestede: «Nov sån hijven mannine, manne dan jïjnjem lustem åtnam.» «Guktie dutnjien daalvan sjædta gåessie ij leah dov naan gåetie jïh ij leah dov naan beapmoeh gænnah», garhke sæjhta daejredh. «Im annje daejrieh, men hijven gujht gåarede læjhkan. Sjædta guktie sjædta.»
«Guktie dellie datnine gåarede?» kraesie-njålhtjoje garhkem aaj gihtjie. «Nov, hijven aaj mannine gåarede, mov leah stoere gåetie jïh jïjnjh beapmoeh gåetesne.» «Guktie dov giesie dellie orreme? Datne naan lustem åtneme?» kraesie-njålhtjoje vihth. «Ij leah gaajhke iktegisth dan luste, ij leah gaajhke lusten gaavhtan», garhke vaestede.
Gosse dle tjaktje-daelvie jïh voestes lopme båata dellie kraesie-njålhtjoje garhken gåatan vualka, sæjhta dejnie vihth gaavnesjidh. Gosse garhke-gåatan båata jïh garhke oksem rïhpeste dellie kraesie-njålhtjoje desnie: «Buerie biejjie garhke! Gïemhpe, dov gåetie-luhpie munnjien daelviem?»
3. Vaestedh gyhtjelasside
Gïeh gaavnesjægan?
Maam dah guaktah sinsitnien bïjre ussjedægan?
Maam dah guaktah sinsætnan jiehtiejægan?
Man åvteste naemhtie ussjedægan jïh jiehtiejægan?
Gåabpa sæjhta gaavnesjidh vihth gosse voestes lopme båata?
4. Darjoeh laavenjasside
Mij reaktoe?
Barkh verbigujmie

Reaktoe vuj båajhtede?
5. Soptsesth

Maam garhke ussjede kraesie-njålhtjojen bïjre? Man åvteste? Buerkesth.
Maam kraesie-njålhtjoje ussjede garhken bïjre? Man åvteste? Buerkesth.
6. Darjoeh laavenjasside

Guktie minngemes gåarede?
Vaestedh
Vaestedh preteritumesne.
Gïeh gaavnesjigan?
Maam dah guaktah sinsitnien bïjre ussjedigan?
Maam dah guaktah sinsætnan jeehtigan?
Man åvteste naemhtie ussjedigan jïh jeehtigan?
Gåabpa sïjhti gaavnesjidh vihth goh voestes lopme bööti?
Gïeh dah?
7. Tjaelieh
Veeljh tjaeleme-laavenjassem 1 jallh 2. Jåarhkh soptsestallemem.
1. Garhke tuhtjie luste kraesie-njålhtjoe sov gåajkoe båata.
Kraesie-njålhtjoje: Buerie biejjie garhke! Gïemhpe, dov gåetieluhpie munnjien daelviem?
Garhke: Buerie buerie Kraesie-njålhtjoje! Man luste datne båatah. Vuajnah tjaangh!
Kraesie-njålhtjoje: ...
Garhke: ...
2. Ij garhke tuhtjh luste kraesie-njålhtjoe sov gåajkoe båata.
Kraesie-njålhtjoje: Buerie biejjie garhke! Gïemhpe, dov gåetieluhpie munnjien daelviem?
Garhke: Datne dïhte! Mannasinie mov gåajkoe båatah?
Kraesie-njålhtjoje: ...
Garhke: ...
8. Soptsesth jïh buerkesth
Jis datne garhkine orreme, sïjhteme dellie kraesie-njålhtjoem jïjtse gåatan bööredh?
Mannasinie, mannasinie ih?