Forvekslingsord

Før du les

Desse fagomgrepa blir brukte og forklarte i løpet av teksten:

Forveksle

Å forveksle betyr at du vel feil når noko liknar på kvarandre.

Forvekslingsord

Forvekslingsord er ord som lett kan forvekslast med eit anna fordi det liknar på eit anna norsk ord i skrivemåte eller uttale. Døme på norske forvekslingsord er vil/vill og får/for.

Kva er eit forvekslingsord?

Nokre norske ord liknar i både skrivemåte og uttale. Vi kallar desse forveklingsord fordi det er lett å bruke feil ord når dei liknar på kvarandre.

Det er ganske mange elevar med norsk som førstespråk som òg forvekslar ord som liknar. Det kan vere endå vanskelegare å lære rett skrivemåte på forvekslingsord når du lærer deg norsk som andrespråk.

Kva er vanskeleg med forvekslingsord?

Forskjellane mellom forvekslingsorda kan vere små. Det kan vere ein bokstav og ein liten lydforskjell som skil dei. Kanskje finst ikkje bokstaven eller lyden på førstespråket ditt? Då er det forståeleg at forvekslingsord er ganske vanskeleg å lære seg. Du bør bruke tid på å lære deg forskjellane slik at du unngår å skrive desse orda feil.

Kvifor er det viktig å lære forskjellane?

Mange språkfeil gjer det vanskeleg å forstå kva du eigentleg meiner. Det kommuniserer dårleg, og du kan bli misforstått. Viss du vil få fram at du er glad i mor di, er det dumt at nokon trur du meiner du er glad i mur fordi du forvekslar orda "mur" og "mor".

Det er kanskje ikkje alltid så alvorleg å velje feil ord, men i arbeidslivet kan feil i ein logg, rapport eller e-post føre til alvorlege misforståingar.

Kvifor strevar retteprogram med forvekslingsord?

Rettskrivingsprogram kan hjelpe oss med mange vanlege rettskrivingsfeil. Men det er vanskeleg for ei datamaskin å oppdage feil i forvekslingsord. Begge orda er nemleg lov å skrive på norsk, men dei kan ha svært ulik betydning. Les setningane under:

Døme 1

Feil: Mur er veldig lei seg i dag.

Rett: Mor er veldig lei seg i dag.

Forklaring: Både mur og mor er norske substantiv. Mor er synonym for mamma og gir meining i setning 2, mens mur er noko vi kan bygge, og det gir ikkje meining at muren er lei seg.

Døme 2

Feil: Mor og far kringler.

Rett: Mor og far kranglar.

Forklaring: Kringler er noko vi kan ete. Å krangle er eit norsk verb som er synonymt med det å diskutere eller vere ueinige. Det er dette som er meint i denne samanhengen, og setning 2 er rett.

Døme 3

Feil: Han var utsett for ein ulike.

Rett: Han var utsett for ei ulykke.

Forklaring: At nokon er ulike, betyr at dei er forskjellige. Ulykke betyr at det har skjedd ein skade. Orda ser ganske like ut, men det er berre setning 2 som gir meining på norsk.

Døme på vanlege forvekslingsord i norsk

Under ser du setningar med ord som kan forvekslast. I døma har vi sett inn ordet som er rett å bruke.

Får/for/fôr

• Eg får ei gåve i morgon.

• Stemmer du for eller imot?

• Kan du kjøpe med deg fôr til hunden?

Gjerne/hjerne

• Eg vil gjerne bli med deg heim etter skulen viss det passar.

• Veit du at eit menneske sin hjerne veg over ein kilo?

Ord og lydar du bør vere merksam på

Nokre lydar kan vere vanskelege å høyre forskjell på for elevar med eit anna førstespråk enn norsk. Det gjeld til dømes skiljet mellom lydane y, u og i og skiljet mellom lydane b og p. Viss du veit at du strevar med å skilje mellom enkelte norske lydar, så er det ekstra viktig å passe på desse òg når du skriv.

Ein bil

Ei pil

Å sykle

Å sikle

Det å gjere feil er ein naturleg del av det å lære eit språk. Følg råda om å passe ekstra godt på når du møter på forvekslingsord. Øv mykje på å skrive rett. Etter kvart vil du bli tryggare og tryggare på det norske språket, og du vil gjere færre feil.