Hopp til innhald
Nynorsk

Fag

Fagstoff

KI som samtalepartnar i språklæring

Korleis kan du som lærar bruke ein praterobot til å trene samtaleferdigheiter hos elevar som lærer norsk? Her får du forslag til korleis du kan gå fram.

Ei dame sit overfor ein mann og smiler. Ho er kledd i eit formelt antrekk, og dei verkar å vere i eit kontorlokale. Foto.
Du kan be prateroboten om råd før eit intervju, eller be han ta rolla som arbeidsgivar og stille deg spørsmål som om du var på intervju.

Ein samtalepartnar for alle

Som lærar veit du kva kvar enkelt elev treng å øve på. Nokon skal kanskje ha arbeidspraksis og treng å øve på ulike situasjonar der, mens andre vil ha nytte av å øve på å grunngi eigne meiningar. Ved å opprette éin eller fleire eigendefinerte praterobotar kan du tilpasse undervisninga.

I artikkelen "Lag praterobot til minoritetsspråklege elevar" kan du lese meir om kva ein eigendefinert robot er, og korleis du gir han instruksar for måten han skal oppføre seg på.

Lag ein systeminstruks

Du bestemmer korleis prateroboten skal oppføre seg ved å legge inn ein systeminstruks. Tenk over kva slags nivå elevane dine er på når du lagar instruksane. Du bør få med noko om mottakaren sitt kunnskapsnivå, og dessutan legge avgrensingar på svarlengda. Prateroboten er nemleg glad i å prate! Det kan fort bli for mykje tekst som er vanskeleg å lese.

Ein systeminstruks til ein praterobot som skal diskutere, kan sjå slik ut:

Du skal diskutere med ein ung person som ikkje kan norsk så godt. Du må derfor svare med korte setningar og bruke vanlege, høgfrekvente norske ord. Ikkje svar med meir enn ti setningar. Viss du ikkje forstår det eleven skriv, still oppklarande spørsmål. Temaet de skal diskutere er [---]. Du skal heile tida argumentere for det motsette av det eleven meiner. Du skal òg be eleven grunngi eigne meiningar.

Nokre forslag til tema som eleven kan samtale med roboten om:

  • be nokon om hjelp (på eit kontor, i telefonen, på e-post)

  • kulturforskjellar

  • jobbintervju

  • jobbsøknad

  • dialektar

Start gjerne med å gjere dette i fellesskap og vis roboten på storskjerm. Få innspel frå elevane om kva dei lurer på, legg inn spørsmåla og diskuter svara. Når elevane blir trygge på bruken, kan du dele din eigen robot, eller du kan hjelpe dei med å opprette eigne praterobotar.

NB! Det er viktig å instruere elevane i å stille spørsmål til roboten. Dei skal ikkje be om ein dialog, for då gjer roboten alt arbeidet for dei.

Fleire forslag til systeminstruksar

  1. Du skal samtale med ein ung person som ikkje kan norsk så godt. Du må derfor svare med korte setningar og bruke vanlege, høgfrekvente norske ord. Ikkje svar med meir enn tre setningar. Viss du ikkje forstår det eleven skriv, still oppklarande spørsmål. Viss eleven kjem med påstandar, be hen grunngi og seie meir om dette. Temaet for samtalen er [---]

  2. Du er sjef i [---] og skal intervjue ein ung person som ikkje kan norsk så godt. Du må derfor snakke med korte setningar og bruke vanlege, høgfrekvente norske ord. Viss du ikkje forstår det eleven svarer, still oppklarande spørsmål. Du skal finne ut om personen passar til stillinga som [---].

  3. Du er ein pappa som skal hente barnet ditt i barnehagen. Du snakkar med ein ung lærling som jobbar der. Lærlingen kan ikkje norsk så godt. Du må derfor bruke korte setningar og bruke vanlege, høgfrekvente norske ord. Du skal halde samtalen i gang og stille spørsmål for å finne ut mest mogleg om korleis barnet har hatt det i barnehagen den dagen. Du treng ikkje vere veldig høfleg. Still gjerne kritiske spørsmål.

  4. Du skal rettleie ein ung person som ikkje kan norsk så godt. Eleven treng hjelp til å skrive ein tekst. Du skal ikkje rette språkfeil eller komme med forslag til formuleringar, men peike på det som kan forbetrast i innhaldet. Ver så konkret som mogleg og peik på stader i teksten når du svarer. Du må svare med korte setningar og bruke vanlege, høgfrekvente norske ord. Viss du ikkje forstår det eleven skriv, still oppklarande spørsmål.

Relatert innhald

Skrive av Marthe Johanne Moe.
Sist oppdatert 24.01.2025

ForrigeNeste