Teknologi i eige utdanningprogram

Kva meiner vi med teknologi?

Teknologi handlar om verktøy, maskiner, materiale og metodar vi bruker for å løyse problem, forbetre produksjon og utvikle nye løysingar. I industrien kan dette vere alt frå enkle verktøy til avansert automatisering, robotar og digitale styringssystem. Teknologi formar korleis vi jobbar – og korleis vi tek vare på både menneske og miljø.

I denne oppgåva skal du utforske korleis teknologi blir brukt i det framtidige yrket ditt, teste ut noko i praksis gjennom eit lite forsøk, og finne ut korleis teknologi kan bidra til ein meir berekraftig industri.

Oppgåve

Formuler ei problemstilling

Problemstillinga er det spørsmålet du skal undersøke. Ho må handle om korleis ein bestemd teknologi påverkar arbeidslivet og berekraft.

Ei god problemstilling

• er tydeleg og konkret

• startar med "Korleis / På kva måte kan … bidra til …"

• er open og inviterer til utforsking

• handlar om teknologi i bransjen din

• kan bli undersøkt gjennom teori og praksis, til dømes ved å gjennomføre eit forsøk

Tips: Vel ei problemstilling du synest er interessant, og der du kan gjere eit forsøk eller teste noko.

1. Vel eit tema som interesserer deg innanfor utdanningsprogrammet ditt. Det kan til dømes vere automatisering, materialval, robotteknologi, 3D-printing, sikkerheit eller energibruk.

2. Tenk gjennom korleis teknologien du har valt, påverkar arbeidsoppgåver, miljøet eller sikkerheit.

3. Formuler eit spørsmål. Start med "korleis", "kva rolle", "på kva måte kan teknologi bidra til …" eller liknande. Ei problemstilling er ikkje ein tittel, men eit spørsmål du skal finne svar på gjennom undersøking og refleksjon.

4. Test problemstillinga di på ein medelev eller lærar.

   • Er ho forståeleg?

   • Er det mogleg å gjere eit forsøk knytt til ho?

Planlegg og gjennomfør eit forsøk

Forsøket skal hjelpe deg med å undersøke problemstillinga. Bruk verkstaden, naturfagrommet eller enkle hjelpemiddel. Hugs å ta bilete eller video, og før logg eller ta notat undervegs.

Eksempeloppgåve

Tema

Sponfråskiljande omarbeiding – dreiing, fresing eller boring

Problemstilling

Kva påverkar fargeendringa som skjer på konstruksjonsstål ved sponfråskiljande omarbeiding?

Finn informasjon

Undersøk teknologien du har valt:

• Kva gjer teknologien?

• Korleis fungerer han?

• Kva fordelar og ulemper har han?

• Korleis påverkar han arbeidsmiljøet og sikkerheit?

Bruk naturfagleg kunnskap: Kva for nokre naturfaglege prinsipp er knytte til teknologien du har valt?

• energi (til dømes elektrisk energi, energitap)

• eigenskapane til materialet (styrke, fleksibilitet, korrosjon)

• kjemiske reaksjonar (rust, herding, smørjemiddel)

Vurder berekrafta til teknologien

Berekraftig utvikling betyr å bruke ressursar på ein måte som tek omsyn til både noverande og framtidige behov. Vurder teknologien du har valt, i eit berekraftsperspektiv:

Tips: Ta gjerne utgangspunkt i FNs berekraftsmål. Mål 12, ansvarleg forbruk og produksjon, er særleg relevant.

Lag ein presentasjon

Presentasjonen skal vare i 7–10 minutt og innehalde

• problemstillinga du har valt

• kva du har undersøkt

• kva du har funne ut

• bilete og refleksjon frå forsøket

• korleis teknologien fungerer, og kva for nokre naturfaglege prinsipp som er knytte til denne teknologien

• vurdering av berekraft (miljø, økonomi og samfunn)

• dine eigne tankar og konklusjon

Vurderingskriterium

Bruk desse vurderingskriteria som er, eller gjer eigne tilpassingar.

• Vurderingskriterium(DOCX)