Innleiing

Alle målingar er usikre. Det kan vere feil på måleapparatet, eller ein kan lese feil av. Slike feil kallar vi systematiske feil. I tillegg kjem den såkalla statistiske usikkerheiten. Usikkerheit kjem av at vi ikkje greier å gjere målingane våre heilt nøyaktig likt frå gong til gong.

I dette forsøket skal du ta tida på ei kule som å triller ein gitt avstand, framstille resultatet grafisk og oppgi måleusikkerheit.

Usikkerheit

Når vi har mange målingar, kan vi angi usikkerheiten på denne måten:

Gjennomsnittsverdien ± halve variasjonsbreidda

Gjennomsnittsverdien fortel oss kva som er sentrum i talmaterialet frå målingane.
Variasjonsbreidda er skilnaden mellom det største og det minste talet, og fortel om korleis tala er spreidde.
Halve variasjonsbreidda, i prosent av gjennomsnittstalet, kallar vi ofte den relative usikkerheiten.

Hensikt

Hensikten med forsøket er å få erfaring med måleusikkerheit og korleis du kan presentere den.

Utstyr

gardinskjene
stålkule
stoppeklokke
Geogebra

Framgangsmåte

Legg den eine enden av skjena på eit par bøker slik at kula trillar ned av seg sjølv på eit par sekund.
Merk av start- og stoppunktet.
Bruk stoppeklokke og ta tida for 50 trilleturar..

Resultater og observasjonar

Før tidene inn i ein tabell.
Rekn ut
- gjennomsnittsverdien
- variasjonsbreidda
Bruk gjennomsnittsverdien og variasjonsbreidda til å oppgi kor lang tid kula brukte.
Rekn ut den relative usikkerheiten.
Framstill resultata i eit stolpediagram. Del talområdet (variasjonsbreidda) inn i 5
10 intervall, og finn talet på målingar i kvart intervall. Alle intervalla må vere like store.

Drøfting av resultat og konklusjonar

Kor mange prosent var den relative usikkerheiten?
Hadde du klart å måle tida nøye?
Korleis fordelte resultata seg i stolpediagrammet?

Sida har flytta, men du finn ho her: