Kva blir tømmer brukt til?

I Noreg dominerer gran og furu på tømmermarknaden, mens virke frå lauvtre berre utgjer ein smålåten del. Tømmer blir sortert etter kvalitet og tek ulike retningar mot vidare tilverking. Det meste av tømmeret i Noreg går til sagbruka som sagtømmer eller til treforedlingsindustrien som massevirke.

Ein liten del tømmer går som spesialtømmer til heilt spesielle formål – til dømes stolpar.

Tømmer med lågast kvalitet går til energivirke, og det kan du lese meir om under bioenergi.

Kvalitetskrav

Spesialtømmer og sagtømmer er best betalt, og her er det strenge krav til kvaliteten på virket:

• lite eller ingen kvist
• ikkje ròte på grunn av soppangrep
• ikkje krok
• ikkje mekaniske eller andre skadar
• vanleg krav til diameter er 12–55 cm
• vanleg krav til lenge er 37–58 dm

Dimensjonskrava til massevirke:

• lengde 30–52 dm
• diameter 4–70 cm

Kunnskap om marknadskrav

Prisar, dimensjonar og kvalitetskrav varierer frå år til år. Den som skal hogge skog, må følge med på dei marknadskrava som gjeld, for å utnytte verdiane i skogen.

Aptering vil seie å kappe tømmeret i dei rette lengdene. Dette kan gjerast i skogen eller på lunneplassen. I moderne hogstmaskinar kan vi programmere kvalitetskrav og prisar slik at maskina kuttar virket i dei lengdene vi ønsker. Skal du hogge i skogen sjølv, er måleband og diameterklave heilt nødvendige. Det kan fort bli ulønsamt å drive aptering på augemål.

Sagbruk

Sagtømmeret går til sagbruka og blir delt opp i trelast av ulike dimensjonar. Hovuddelen av trelasta går til bygnings- og møbelindustrien. Sagtømmeret blir delt inn i kvalitetssortiment basert på dimensjon:

• spesial, best kvalitet og best pris
• prima
• sekunda

Det er vanlegvis den nedste delen av treet mot rota som eignar seg som sagtømmer. Den smalare delen mot toppen av treet går ofte til massevirke. Spon frå sagbruka kan vidare gå inn i produksjonen av sponplater.