Korleis sitere og vise til kjelder?

Før du les

Desse fagomgrepa blir brukte og forklarte i løpet av teksten:

Direkte sitat

Direkte sitat er når du gir att noko akkurat slik det er sagt eller skrive.

Indirekte sitat

Indirekte sitat er når du gir att noko andre har sagt eller skrive, men ved å bruke dine eigne ord. Vi seier at vi refererer innhaldet.

Kjelde

Ei kjelde er ein stad du hentar informasjon frå. Det kan til dømes vere ei bok, ei nettside eller eit bilete.

Kjeldeliste

Ei kjeldeliste er ei oversikt over alle kjeldene som er brukt i ein tekst. Denne skal setjast opp på slutten av teksten.

Kva vil det seie å sitere?

Å sitere betyr at du gir att noko heilt ordrett, altså nøyaktig slik det er sagt eller skrive. Dette er eit døme på korleis ein siterer: Forfattaren William Shakespeare skriv i skodespelet Hamlet: "Å vere eller ikkje vere, det er spørsmålet."

Vi bruker gjerne sitat når det er ein definisjon eller ein påstand som vi vil diskutere i teksten vår. Fordi det ofte er viktig å vise akkurat kva ord forfattaren har valt, er det òg vanleg å sitere frå skjønnlitterære tekster.

Korleis sitere

Vi bruker hermeteikn til å markere at noko er eit sitat. I tillegg må vi få fram kven som har sagt dette og når. Her kan du sjå to døme på korleis du skal sitere:

Du skal ikkje endre sitatet

I eit korrekt sitat må du ikkje endre på noko i sitatet. Det betyr til dømes at du verken skal rette opp i skrivefeil eller setje om sitatet. Bruker du eit anna språk i sitatet, til dømes engelsk, skal du skrive korleis du forstår det som står. Sjå korleis dette kan gjerast i dette dømet:

Kva vil det seie å referere?

Du kan gi att noko andre har sagt eller skrive, utan at det er ordrett. Det blir gjerne kalla eit "indirekte sitat" når du omformulerer og bruker eigne ord til å gi att.

Kvifor skal vi vise til kjelder?

Det er vanleg å veksle mellom å sitere og referere til andre tekstar når vi skriv. Kvar gong vi har brukt noko som andre har sagt eller skrive, anten direkte (sitat) eller indirekte (referat), skal vi føre opp kjelda i teksten. Då kan lesaren lese heile teksten du har henta noko frå, og sjekke at det du har gitt att, er riktig.

Korleis vise til kjelder

Du bør vise til kjeldene både i teksten der du har brukt dei, men òg på slutten av teksten i ei kjeldeliste.

I døma under ser du litt ulike måtar å vise til kjelder i teksten på. Informasjonen kan stå i setninga med sitatet, eller han kan stå i ein parentes.

Lag kjeldeliste

I tillegg skal du lage kjeldeliste. I kjeldelista står all informasjonen som trengst for å finne igjen kjeldene du har brukt. Kvar kjelde skal stå for seg, rett under kvarandre.

Ei kjeldeliste til ein tekst som inneheld dei to sitata over, vil sjå slik ut:

Meir om kjeldeføring

Det viktigaste du skal tenke på, er at den som les teksten din, kan finne igjen kjelda. Vil du lære meir om korleis ulike kjelder skal førast, kan du sjå døme på Kildekompasset.