Hopp til innhald
Nynorsk
Fagstoff

Aamhtese-teeksth

Fïerhten biejjien mijjieh teeksth lohkebe, jïh jeenemes aamhtese-teeksth. Dellie lohkebe mij heannede veartanisnie gusnie jielebe. Men eah aamhtese-teeksth daarpesjh seammalaakan årrodh.

Aamhtese-teekste

Gosse datne baakoem aamhtese-teeksth govlh, maam dellie ussjedh?
Dah teeksth aamhtese-teeksth?

  • beapmoe-bïevnesh
  • tjåanghkoe-referaath
  • prievieh
  • kåserijh
  • esseyh
  • saernie-artihkelh

Aamhtese-teeksth jallh aamhtese-prosa?

Daamhtah mijjieh baakojde aamhtese-teekste jïh aamhtese-prosa nuhtjebe. Mij joekehtse? Aamhtese-teeksth leah njaalmeldh, tjaaleldh jïh ektiebïejeme-teeksth. Men mijjieh baakoem aamhtese-prosa provhkebe teeksti bïjre gusnie tjaalaldahke lea vihkeles.

Aamhtese-prosan göökte åejvie-dåehkieh. Mijjieh maehtebe aamhteseprosa-teeksth juekedh gööktine åejvie-dåehkine:

  • funksjovneles aamhtese-prosa
  • lidteræære aamhtese-prosa

Funksjovneles aamhtese-prosa

Funksjovneles tjaalegh leah tjaalegh mah mijjieh maehtebe mïsse akt nuhtjedh. Vuesiehtimmien gaavhtan:

  • rïevhkehth-tsïegle
  • praedtie-bïevnese
  • skovtere-saernie
  • beapmoe-bïevnese

Rïevkehth-tsïegle mijjese soptseste gusnie ibie maehtieh rïevhkesth. Praedtie-bïevnese mijjese soptseste, maam edtjebe darjodh jis bualije. Skovtere-saernie orre skovteri bïjre soptseste jïh beapmoe-bïevnese mijjem viehkehte beapmoem jurjiehtidh. Ibie daarpesjh daejredh gie teekstem tjaaleme, men joekoen vihkeles teekste tjuara aajkoen mietie juhtedh. Dan åvteste mijjieh maehtebe åtnoe-tjaalegh gåhtjodh funksjovneles aamhtese-prosine.

Lidteræære aamhtese-prosa

Baakoe prosa båata dehtie latijnen jiehtiegistie orátio prósa mij akte soptsestimmie jaabne jievkehtimmien jïh vierse-boelhken bielelen. Lidteræære aamhtese-prosa leah aamhteseprosa-tjaalegh gusnie daejrebe gie dïhte tjaelije, jïh tjaelije gaajhkesidie siebriedahkesne tjaala. Dagkerh tjaalegh mijjieh maehtebe dovne gærjine jïh plaerine gaavnedh.

Lidteræære aamhtese-prosa leah tjaalegh guktie esseyh, kåserijh, biografijh, fealadimmie-soptsesh jïh artihkelh ovmessie teemaj bïjre.

Ibie veanhtedh edtjebe maehtedh aktem lidteræære teekstem nuhtjedh, men maam akt veanhtadibie gosse lohkebe. Kaanne sïjhtebe vielie lïeredh, åadtjodh daejredh maam jeatjebh ussjedieh. Jallh sïjhtebe ajve hijven tjaalegistie aavoedidh jallh teekste maahta mijjem ajve murriedehtedh. Gellien aejkien rïektese maahta seamma gïltehke årrodh goh fantasije.

Baakoeh

åtnoe-teekste
brukstekst
rïektese
virkelighet

Relatert innhald

Skrive av Liv Karin Joma og Marion Federl.
Sist oppdatert 05.06.2026