Fagorganisering
Som arbeidstakar kan du bli medlem i ei fagforeining som skal hjelpe deg å ta vare på rettane dine som arbeidstakar. Er du medlem i ei fagforeining, er du fagorganisert.
LO er den største hovudsamanslutninga av arbeidstakarorganisasjonar med over 800 000 medlemmer.
Opphavsmann: LO
NHO er den største hovudsamanslutninga av arbeidsgivarorganisasjonar. Kristin Skogen Lund er president i NHO.
Fotograf: Kyrre Lien
Kommunane og fylkeskommun- ane som arbeidsgivarar er organiserte i Kommunanes sentralforbund (KS).
Opphavsmann: KS
For mange handlar dette først og fremst om løn, men også i saker som gjeld andre tilhøve på jobben, kan fagforeininga vere til hjelp. Døme på slike saker kan vere viss ein tilsett står i fare for å miste jobben, eller om det er dårlege arbeidstilhøve på arbeidsplassen.
Fleire og fleire fagorganiserer seg. Ifølgje Statistisk sentralbyrå var det i 2008 1 621 000 fagorganiserte her i landet. Det utgjorde ei auke på heile 45 000 frå året før.1
Fagorganisering
Opphavsmann: Terranova Media
Arbeidstakarorganisasjonar
Ei fagforeining er ei samanslutning av arbeidstakarar innanfor same industri eller fagområde. Fagforeininga er lokal, men er ein del av eit fagforbund eller ein fagorganisasjon. Fagforbunda er landsdekkjande. Døme på fagforbund er Handel og Kontor i Noreg, Norsk Transportarbeidarforbund, Utdanningsforbundet, Norsk Sjukepleiarforbund, Forskarforbundet, Den norske legeforeininga og Naturvitarane.
Fagforbunda er igjen samla i hovudsamanslutningar eller såkalla paraplyorganisasjonar. I Noreg har vi no fire hovudsamanslutningar av arbeidstakarorganisasjonar. Den største av desse er LO med over 800 000 medlemmer. (Medlemstal er pr. 31.12.2008.)
Arbeidsgivarorganisasjonar
Arbeidsgivarforeiningane er også organiserte i større hovudsamanslutnader. Den største av desse er Næringslivets Hovudorganisasjon (NHO – tidlegare Norsk Arbeidsgivarforeining). NHO har 21 medlemsforeiningar, mellom andre Abelia (Foreininga for kunnskaps- og teknologibedrifter), Fiskeri- og havbruksnæringas landsforeining, NHO Håndverk, NHO Reiseliv og Norsk Industri.
Kommunane og fylkeskommunane, samt mange kommunale føretak, er organiserte i KS (tidlegare Kommunanes Sentralforbund, no berre KS). I lønsforhandlingar er det KS som forhandlar med dei kommune- og fylkestilsette på vegner av kommunane og fylkeskommunane.
Staten er også arbeidsgivar, og interessene deira er organiserte gjennom Fornyings- og administrasjonsdepartementet. Dei forhandlar med organisasjonane til dei statstilsette.
- 1. . 2009. 45 000 fleire fagorganiserte.
Tilrå