Hopp til innhold
Bokmål
Fagstoff

Båeries joejkeme-teeksti bïjre

Dah båarasommes saemien teeksth, mah tjaaleldh, leah joejkeme-teeksth.

Olaus Sirma

Olaus Sirma (medtie 1650–1719) lij saemien hearra Gárasavvonisnie jïh hearra-skuvlem Uppsalesne veedtsi. Mearan skuvlesne dïhte göökte joejkeme-teeksth tjeeli mejtie lij govleme saemieh lin joejkeme. Sirma teekstide professorasse Johannes Schefferus vedti. Jaepien 1673 Schefferus gærjam Lapponia bæjhkoehti gusnie dah göökte teeksth.

Dah teeksth lin Måersie faavroe jïh Guldnasas. Teeksth leah gieriesvoeten bïjre jïh soptsestieh guktie baernie sov nïejtem ohtsele jïh guktie ussjede edtja nïejten gåajkoe råantjojne vuelkedh.

Jakob Fellman

Jakob Fellman (1795–1875) lij soemen hearra gie Ohcejohkesne barki 1820-låhkosne. Dïhte gellie teeksth tjeeli mejtie lij govleme saemieh joejkeme. Akte daejstie lea Soelege jih nåejtie. Soelege lea saemiej eatnamasse båateme gusnie nåejtie.

Teekste soptseste guktie soelege jïh nåejtie digkedeminie goh gaavnesjin. Minngemes Nåejtie jeahta Soelege faamoem åtna jïh jååhkesje:

«Årroeh daelie åejvie
Soelege, datne muerjide, gierkide, kraeside
hierrine sjïdteme...»

Soelege dellie naemhtie vaestede:
«Datne dåssjenh, nåejtie» (Kappfjell & Gaski, 2005, s.24).

Gaaltijh

Gaski, H. & Kappfjell, L. (2005). Åvtese jåhta, åarjelsaemien tjaalegh jïh tjaalegh åarjelsaemien. DAT o.s

Fellman, Jakob. (2024, 26.02). Wikipedia. Veedtjeme 20.03.2024 https://no.wikipedia.org/wiki/Jakob_Fellman

Sirma, Olaus. (2024, 13.02). Wikipedia. Veedtjeme 20.03.2024 https://en.wikipedia.org/wiki/Olaus_Sirma

Skrevet av Helen Blind Brandsfjell, Marit M. Fjellheim og Liv Karin Joma.
Sist oppdatert 23.10.2024