Hopp til innhald

  1. Home
  2. BiologiChevronRight
  3. Den unge biologenChevronRight
  4. Feltarbeid – for- og etterarbeidChevronRight
  5. FeltrapportenChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Feltrapporten

Rapportering er ein sentral del av det naturvitskapelege arbeidet. Som "ung biolog" ute i felt er det viktig å kunne formidle kva som er gjort under feltarbeidet, dokumentere resultat og trekkje konklusjonar. Rapporten kan også leggjast på ei nettside for å nå fleire interesserte.

Elever som jobber ute i felt. Foto

Kvifor lage feltrapport?

To jenter skriver notater og tar målinger under feltarbeidet. Foto.
Innsamling av data, dokumentasjon og vurderingar er ein del av feltarbeidet. Grunnlaget for ein god rapport legg ein her.

Dokumentasjon og publisering er ein viktig og nødvendig del av alt biologisk arbeid. Arbeid med feltrapporten gir deg trening i å formulere deg fagleg korrekt. Du skal dokumentere observasjonane dine slik at andre kan bygge vidare på dine funn.

Gjennom denne prosessen kan du nå fleire av kompetansemåla i biologi. Til eksamen må du rekne med å gjere greie for innsamlingsmetodar og drøftingar av feltresultat frå det miljøet som din klasse har jobba i. Då blir feltrapporten nyttig lesestoff.

Før feltarbeidet

Under feltarbeidet arbeider du som regel i ei lita gruppe som har bestemte oppgåver å halde seg til. Då er det viktig å kjenne godt til kva oppgåvene går ut på, slik at gruppa på førehand kan planleggje kva som må gjerast i felten. les meir

Det kan vere lurt å gi ein av gruppemedlemane hovudansvaret for å ta notat og ein annan medlem hovudansvaret for å ta bilete. Notatark, nødvendige skjema, oppslagsverk, skriveunderlag, blyantar, måleutstyr, luper, boksar og poser til å samle prøvar i, digitale kamera/mobiltelefon og utstyr som beskyttar mot regn, må vere klargjort før feltarbeidet startar. Lag ei utstyrsliste på førehand som du kan sjekke mot før gruppa dreg av garde.

Arbeid som gjerast i felten

To personer måler lakseyngel ved ei elv. Foto.
Registrering av lakseyngel. Nøyaktige notat er grunnlag for det vidare arbeidet med rapporten.

Under feltarbeidet er det svært viktig å ta gode notat. Det er lett å seie "dette hugsar vi lett", men slik er det ikkje. Viktige detaljar går fort i gløymeboka. Feltnotata er derfor heilt vesentlege for ein god feltrapport. Det er også viktig at du tek notat om innhaldet i oppgåvene. Notata kan til dømes dreie seg om generelle observasjonar, artsregistreringar eller konkrete måleresultat. Bruk alltid blyant i felten, ha eit godt skriveunderlag, og ver førebudd på regn.

Ta mange bilete!

Digitale bilete er svært nyttige i rapportsamanheng. Dei kan ein ta med digitale kamera eller med mobiltelefonar. Det kan vere lurt å ta mange bilete for sidan å plukke ut dei beste. Bilete vil berre fungere godt dersom dei har direkte tilknyting til feltoppgåvene, og når dei har ein egen forklarande bilettekst.

Etterarbeid

To elever sitter sammen og jobber med papirer og pc.
To elevar arbeider med feltrapporten etter ein ekskursjon til fjellet.

Rett etter at feltarbeidet er gjennomført, er det lurt å setje seg saman i gruppa, gå gjennom notata, reinskrive og eventuelt føye til moment ein har gløymt. Ta sikkerheitskopiar av digitale bilete og tekst, og ta godt vare på originalnotata! Fordel arbeidet i gruppa, men hugs at alle må kjenne til innhaldet i heile rapporten.


Den ferdige rapporten

  • Nokon gonger vil feltrapporten, eller delar av han, følgje malen for ein vitskapeleg arbeidsmetode med blant anna funn, resultat og drøftingar. Andre gonger vil feltrapporten vere meir beskrivande og/eller innehalde svar på opne eller konkrete oppgåver. Rapporten som er lagt ved til denne sida er eit døme på ein beskrivande rapport frå ein ekskursjon til fjellet i biologi 2.
  • Rapporten skal vere oversiktleg og ryddig. Lag framside og innhaldsliste. Bruk eit språk som viser at du beherskar relevante biologiske uttrykk. Bilete og figurar må følgjast av passande undertekstar og referansar til fotograf/teiknar. Hugs at desse er beskytta av opphavsrett, og at du derfor ikkje fritt kan bruke dei dersom dei ikkje er frigitte til bruk.
  • Bruk alltid kjeldetilvisingar når du refererer til andre fagtekstar. Måleresultat og systematiske observasjonar kan med fordel presenterast i tabellar. Tabellar og grafar bør ha tittel/undertekst og nummererast slik at du kan vise til dei i teksten.

Publisering

Ein vitskapeleg publikasjon eller ein rapport frå eit vitskapeleg feltarbeid blir vanlegvis publisert i tidsskrift. Ein feltrapport frå videregående skole blir vanlegvis ikkje distribuert, med mindre klassen har påteke seg eit oppdrag for eit fjellstyre, ein grunneigar eller liknande.

Grupper med ulike ansvarsområde kan leggje fram kvar sin del av rapporten for klassen, og heile rapporten eller rapportane kan leggjast på skulen si heimeside, ein Wiki eller blogg for å få eit større publikum. Slik deling av ressursar fører ofte til mykje positiv respons og interessante faglege kommentarar.


Kanskje ein film frå feltarbeidet kan vekkje interesse hos eit større publikum, slik som dømet frå Dokka-deltaet.

Læringsressursar

Feltarbeid – for- og etterarbeid

Kva er kjernestoff og tilleggsstoff?
SubjectEmne

Fagstoff

  • SubjectMaterialFagstoff

    Feltarbeid

  • SubjectMaterialFagstoff

    Datalogging i feltarbeid

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • SubjectMaterialFagstoff

    Bruk av digitale kart i feltarbeid

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • SubjectMaterialFagstoff

    Innføring i bruk av "Kart i skolen" på ekskursjoner

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • SubjectMaterialFagstoff

    Digitale verktøy i naturfag

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • SubjectMaterialFagstoff

    Tree of life – slektskap mellom organismer

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • SubjectMaterialFagstoff

    Kreativ bruk av mobiltelefon i undervisninga

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter

  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Generasjonsveksling hos sisselrot

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Forsøk: Fotosyntese og celleanding – datalogging

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Infusoriekultur

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Artskunnskap og systematikk

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff