1. Home
  2. Kokk- og servitørfag Vg2ChevronRight
  3. DrikkevarerChevronRight
  4. ØlChevronRight
  5. Kombinasjon av mat og ølChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Kombinasjon av mat og øl

Øl har teke opp konkurransen med vin om å vere det perfekte følgjet til dei fleste rettar. Øl kan matche ein matrett vel så bra som vin, og finn vi den rette kombinasjonen kan det løfte heile måltidet.

Bilde av en tallerken med kamskjell og en flaske øl

Øl finst i fleire ulike typar, frå lyst til mørkt, lett til kraftig, friskt til fyldig, søtt, syrleg og bittert. Det gjer at det er mogleg å kombinere øl med dei fleste matretter, også kaker og dessertar.

Mat og øl må harmonere

På same måte som vi tenkjer når vi kombinerer mat og vin, tenkjer vi også her: Ølet må ikkje overdøyve maten, og maten må ikkje overdøyve ølet. Når vi kombinerer mat og øl, er målet å skape balanse og god harmoni. Eit øl som er kraftig på smak, kan dominere heile måltidet dersom det blir kombinert med ein lett og sart rett som for eksempel kyllingfilet. I motsett fall kan smaken av ølet drukne i ein rett, dersom ølet ikkje har lik smakskraft som retten. Øl inneheld ikkje tannin og kan vere enklare å kombinere med mat enn vin. Ølet har likevel nokre eigenskapar som det er viktig å tenkje på når vi skal kombinere det med mat.

Ølet sine eigenskapar

Ølet sine eigenskapar er avgjerande for kva for kombinasjonar mellom øl og mat som blir vellykka

Søtleik og aroma

Bilde av en hand som holder sjokolademalt
Malt er spira og tørka korn. Det finst ulike typar malt, frå lyst pilsnermalt til svartmalt.

Søtleiken og aromaen i ølet får vi frå maltet. Søtleiken i ølet bør balansere søtleiken i maten. Søtleg mat bør ha øl med like mykje eller litt meir søtleik for å få den rette balansen. Øl med mykje søtleik kan òg vere ei fin motvekt mot svært bitre eller syrlege retter.

Bitterheit

Bilde av humle
Humle er krydderet i ølet og gir det bitter smak og aroma.

Bitterheita i ølet kjem frå humlen. Bitterheita er viktig for å gi ølet struktur og medverkar saman med alkoholen til å reinse munnen etter eit feittrikt måltid. Bitterstoff forsterkar kvarandre, og ein bør derfor ikkje kombinere bitre retter med svært bittert øl, då vil totalen bli endå meir bitter smak. Til bitre, syrlege og salte retter kan ein servere øl med litt søtleik.

Fruktigheit og aroma

Fruktigheita i ølet kjem frå gjæren. Øl kan delast inn i to grupper: overgjæra og undergjæra øl, der den overgjæra er den mest fruktige. Fruktigheita gir ølet ulike smakar. Aromaen kan minne om frukt, bær, nøtter, krydder, gras og så vidare. Når vi skal finne gode smakskombinasjonar mellom øl og mat, kan ein prøve å finne likskap mellom aromaene i ølet, og aromaen i maten. For eksempel vil ein hamburgar eller eit stykke grilla kjøt passe bra saman med ein engelsk Brown Ale, der ein finn litt brentsmak både i maten og ølet.

Kolsyra

Øl. Foto.
Øl med mykje kolsyre smakar friskt og godt.

Kolsyra er med på å gjere ølet friskt. Dei ulike ølsortane har ulikt innhald av kolsyre. Jo meir kolsyre eit øl inneheld, jo friskare vil det verke. Kolsyra vil vere med på å reinse opp i munnen, og er viktig for at ikkje kombinasjonen skal verke tung og slapp. Dei lyse øltypane har gjerne meir kolsyre enn dei mørke øltypane.

Alkoholen

Dei ulike øltypane kan ha varierande grad av alkohol i seg. Alkoholen er med på å gi ølet fylde, og medverkar òg til å reinse munnen for feitt. Til kraftig mat kan ein ha ein høgare alkoholprosent enn til lettare retter.

Brosjyre: Øl til maten

Hugselappen:

  • Øl kan kombinerast med dei fleste matretter, også søte retter som kaker og dessertar.
  • Harmoni i måltidet er målet. Ølet må ikkje overdøyve maten, eller omvendt.

Filer

Læringsressursar

Øl

SubjectEmne

Fagstoff