Hopp til innhald

SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Sikkerheitstiltak

Stadig fleire har blitt merksame på at barn har behov for å utfalde seg. Då er det viktig å førebyggje ulykker i leikeområda.

Barn og voksne på tur som ser på en lastebil. Foto

Men av og til kan sikkerheitstiltaka bli for strenge, og enkelte som jobbar med barn, meiner at barna mistar utfordringar og noko av spenninga i kvardagen. På den andre sida er reaksjonane store når barn skader seg på grunn av dårleg sikkerheit. Foreldre til barn som har blitt skadde eller drepne, vil truleg aldri synast at sikkerheita kan bli for god.

Bruk av hjelm i uteleiken

Forskning

Fleire forskingsrapportar har dokumentert ei uheldig utvikling i leiken til barn.

Ein lektor i fysisk fostring ved Dronning Mauds Minne Høgskole for førskolelærerutdanning i Trondheim presenterte i 2009 ei doktoravhandling om korleis barn opplever risikofylt leik. Ifølgje studien har mange foreldre ein tendens til å overbeskytte barna. I nokon barnehagar blir røter og steinar fjerna, og barn får ikkje lov til å klatre i tre eller leike i skrentar. Dei blir «bomullsbarn», som veks opp i eit føreseieleg miljø med standardiserte leikeplassar med mjuke underlag og mykje sikkerheitsutstyr. Resultatet kan vere at medfødde fobiar ikkje blir kurerte på ein naturleg måte, og at barna ikkje får utløp for den spenningssøkjande delen av personlegdomen sin.

Bomullsbarna

Ein studie frå Norsk institutt for naturforskning (NINA) same år gjorde likande funn. Rapporten «Organiserte barn – mindre i nærmiljøets natur» konkluderer med at barn leikar mindre i naturen enn før. I staden blir fritida meir styrt av dei vaksne, og organisert sport og idrett tek over for den frie leiken. Ofte er aktivitetane så langt heimefrå at foreldra må køyre barna. Denne trenden kan svekkje barna sin motivasjon til å bruke naturen seinare. I tillegg mistar dei ein uformell arena der barn frå ulike sosiale lag kan møtast til leik.

Slik vi ser det, er det viktig at barn får varierte opplevingar med moglegheit til å prøve ut sine eigne grenser. Men utprøvinga bør skje i trygge former, der vi gjer det vi kan for at barn og unge ikkje blir alvorleg skadde.

Finn ut kva miljøretta helsevern i barnehagar og skular seier om sikkerheit for barn.

Det bør vere ein balanse mellom å gi barna utfordringar og likevel vareta sikkerheita deira.

Utfordringar til deg

Oppgåver til «Sikkerheitstiltak»
  1. Gå til Forskning.no og søk på barn og sikkerheit. Kva finn du ut?
  2. Kva tenkjer du om forskinga som blir presentert her?
  3. Korleis kan ein skape ein balanse mellom å gi barna utfordringar og likevel vareta sikkerheita deira?
Oppgåver til filmen «Bomullsbarna»
Bomullsbarna
  1. Korleis har oppveksten til barn og ungdom endra seg dei siste tiåra?
  2. Kva er eit bommulsbarn?
  3. Korleis skildrar filosofen oppveksten til barn?
  4. Kvar meiner du grensa går mellom omsorg og overdrive vern av barna?
  5. Kvifor bør barn få gjere seg erfaringar, også dårlege erfaringar?
  6. Kva tykkjer du om rådet som blir gitt til foreldra med ei dotter som har drukke alkohol? Kva for eit råd ville du gitt?
  7. Kvifor er det viktig at vindauge blir sikra slik at små barn ikkje dett ut?
  8. Kva kan vi gjere for at alt det gale som kan hende, ikkje skal gjere oss redde?
Oppgåver til filmen «Bruk av hjelm i uteleiken»
  1. Her er det mykje som tyder på at barna har lært å ta medansvar for eigen tryggleik. Kva er det som tyder på dette?
  2. Kva for hovudskadar kan fallskadar gi?
  3. Kva for andre typar skadar kan fall føre til?
  4. Kva meiner du om at barn bruker hjelm når dei leikar?
  5. Lag ei liste med fordelar og ulemper ved bruk av hjelm i leiken.
  6. Fordjuping: Kva er riktig førstehjelp ved hovudskadar?

Læringsressursar

Tryggleik der barn og unge oppheld seg