Hopp til innhald

  1. Home
  2. Restaurant- og matfag Vg1ChevronRight
  3. Arbeidsmiljøet i restaurant- og matfagbransjenChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagstoff

Arbeidsmiljøet i restaurant- og matfagbransjen

Arbeidsmiljølova krev at arbeidsmiljøet skal vere fullt forsvarleg med omsyn til faktorar som kan innverke på den fysiske og psykiske helsa og velferda til arbeidstakarane (AML §4-1). Bedrifta har ansvar for å vareta det fysiske og psykososiale arbeidsmiljøet.

Ein kokk og ein servitør i arbeid på restaurantkjøkken. Foto.

Det fysiske arbeidsmiljøet

Fysiske arbeidsmiljøfaktorar er støy, arbeidslokale, arbeidsbord, tunge løft, luftforureining, etsande væsker, belysning, arbeidsreiskap og verktøy, glatte golv.

Klimatiske arbeidsmiljøbelastningar og forureina arbeidsmiljø er eit problem som først og fremst gjer seg gjeldande i industrien. Ei undersøking viser at meir enn av to av fem industriarbeidarar opplever ei klimatisk arbeidsmiljøbelastning, og to av fem er utsette for forureina arbeidsmiljø. Saman med transport følgjer hotell- og restaurantbransjen eit stykke etter når det gjeld klimatiske arbeidsmiljøbelastningar og eit forureina arbeidsmiljø.

Arbeidsplassen

Halvparten av alle hotell- og restauranttilsette har problem med innemiljøet, sjølv om dette er blitt betydeleg betra etter innføringa av ”røykjelova”. Ergonomiske belastningar er utbreidde i alle yrkesgrupper (mellom åtte av ti og ni av ti).

Ein god og formålstenleg arbeidsplass har tilstrekkeleg med lys og luft og godt arbeidslys i rett avstand og riktig innstilt, lys på staden der arbeidet blir utført (til dømes arbeidsbenken) utan at den som arbeider der, får lyset rett i augo. Arbeidsbordet skal ha rett høgd og ei overflate tilpassa det arbeidet som skal bli utført der.

Utstyr som stadig skal brukast, må vere plassert lett tilgjengeleg og slik at dei tunge løfta blir reduserte mest mogeleg. Glatte golv er farlege. Golva må vere slik at dei er lette å halde reine, samtidig som faren for å skli er minst mogleg. Ein ryddig og oversiktleg arbeidsplass er med på å sikre eit godt arbeidsmiljø og gode resultat. Ein uoversiktleg og uryddig arbeidsplass fører til mykje bortkasta tid og kan resultere i arbeidsskadar.

Unngå søl

Flasker og andre behaldarar skal bli haldne forsvarleg korka eller lukka, og brannfarlege væsker skal oppbevarast og setjast tilbake i dertil innretta skap. Brannfarleg avfall skal straks kastast i brannsikre behaldarar. Ver spesielt merksam på faren ved gryter med varm olje og òg faren ved søl av olje med vanleg temperatur på eit glatt golv.

Arbeidsreiskap og verktøy

Arbeidsreiskap og verktøy må ha ein forsvarleg kvalitet og bli halde i god stand. Det må òg ha ein formålstenleg og fornuftig oppbevaringsplass, slik at det kan bli henta fram utan fare for skade. Spesielt gjeld dette sjølvsagt skarpe og spisse gjenstandar. Knivar skal vere tilpassa bruken og vere skarpe for å sikre eit godt arbeid og redusert belastning.

Kunnskap om verktøyet

Det er viktig at alle har god kjennskap til bruk og vedlikehald av verktøyet. Det gjeld sjølvsagt òg maskinar som blir brukte i produksjonen. Ingen må betene maskinar dei ikkje har fått opplæring i bruken av.

God orden

Ein god regel er at alle ting har sin faste plass, og at like ting blir lagra samla. Etter bruk skal du reingjere utstyr, verktøy og maskinar og leggje dei på plassen sin. Skada verktøy som må reparerast, skal du leggje eller sende til reparasjon straks eller erstatte dei snarast mogleg. Arbeidsbord og arbeidsbenker må du halde reine og ryddige. Dei enkelte har ansvar for å halde arbeidsplassen sin rein og ryddig.

Det psykososiale arbeidsmiljøet

Psykososiale arbeidsmiljøfaktorar er tilrettelegging og leiing, informasjon, opplæring, kontakt med andre, variasjon i arbeidet, at det er mogleg med utvikling, innverknad, tidspress og stress, arbeidstidsordningar.

Felles for alle bedrifter er at når vi jobbar saman med nokon vi trivst med, opplever vi at jobben er god, og at arbeidsplassen er god for helsa. Når samarbeidet med arbeidskameratar eller leiarar er dårleg, opplever vi jobben som vanskeleg. Arbeidsplassen kan bli helsebelastande og føre til sjukdom og skadar, låg effektivitet og misfornøgde kundar. Alle må derfor medverke til å skape den gode, trygge og sikre arbeidsplassen.

Ein triveleg arbeidsplass er òg kjenneteikna ved at konfliktar, anten dei er mellom tilsette eller med leiar, blir løyste mens dei er små. Kort sagt kan vi seie at dårlege kollegaer og leiarar er ein helserisiko, mens gode leiarar og gode kollegaer fremjar god helse. Det er ikkje mogleg å oppnå eit godt HMS-nivå utan å skape ein triveleg arbeidsplass.

Oppgåver

  1. Korleis vil du beskrive ein god og trygg arbeidsplass?
  2. Ei ny maskin skal bli teke i bruk i bedrifta di. Kva bør ei risikovurdering omfatte?
  3. Du finn noko du trur er feil i eit sikkerheitsdatablad. Kva gjer du?
  4. Beskriv slutten på ein arbeidsdag i det faget du ønskjer å satse på.
  5. Lag ei skisse av det du ønskjer skal bli din arbeidsplass, med plass for råvarer og reiskap. Skriv på teikninga kva du vil oppbevare kvar, og korleis det skal bli oppbevart.

Kjelde:

Andresen, Øyvind (1998). Flere tidsfrister, rutiner og krav. Samfunnsspeilet nr. 2, 1998. Henta 06. mars 2018 frå https://www.ssb.no/a/histstat/ssp/ssp_199802.pdf