Hopp til innhald

  1. Home
  2. Restaurant- og matfag Vg1ChevronRight
  3. Servering og drikkevarerChevronRight
  4. ServeringChevronRight
  5. Klargjering av restauranten ChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagstoff

Klargjering av restauranten

Ein av dei daglege oppgåvene til servitøren er å klargjere restauranten til gjestene kjem. For at gjestene skal trivast og ønskje å komme tilbake, er det mange ting som må vere på plass. Gjestene må ha alt det dei treng for å kunne ete måltidet, og alt må vere reint og hygienisk.

En servitør dekker opp bord i en restaurant. Foto.

Ein generell regel er at servitørane har ansvar for det dei har bruk for i arbeidet sitt.

Eksempel på det er dette:

  • bestikk
  • gripebestikk
  • glas
  • tallerkenar
  • undertallerkenar

Sjølve anretninga av maten er kokkane sitt ansvar, men det er viktig at kjøkenet og spisesalen samarbeider når det gjeld talet på tallerkenar, koppar og glas og kva type servise som skal brukast.

I tillegg til dette er servitøren si viktigaste oppgåve å vere til stades når det er gjester i restauranten.

Oppvask

Ein servitør polerer eit vinglas. Foto.
Alle glas skal polerast før oppdekking, slik at eventuelle fingermerke og skjoldar blir fjerna.

Dei fleste spisestadene har eige oppvaskpersonale, men det finst òg restaurantar der servitørane har ansvaret for oppvasken. Mange bedrifter har eigne oppvaskmaskiner for reingjering av glas. Restaurantane er pålagde å følgje Forskrift om næringsmiddelhygiene, eller hygieneforskrifta/IK-Mat, når det gjeld oppvask.

Glas, servise og bestikk

Servitørane har alltid ansvar for å sortere glas, servise og bestikk etter bedrifta sine faste rutinar. Hugs at utstyret må handsamast slik at det blir minst mogleg svinn og skadar. Utstyret bør ha faste plassar, slik at vi unngår å bruke unødvendig med tid på å leite etter utstyr.

Polering av utstyr

Alt dekketøy skal polerast. Dette blir gjort fordi vi må kontrollere at alt som blir brukt, er skinande blankt og reint. Såperestar, matrestar og munnmerke er uhygienisk. Før du startar å polere, er det viktig at hendene er reine. Polering gjer at du også kan organisere dekketøyet på reine brett med serviett, slik at oppdekkinga går raskt og effektivt.

Når du polerer, skal du alltid bruke eit handkle som ikkje loar, eller ein handserviett.

Ved dei fleste restaurantane blir alt dekketøy polert like etter at det er vaska, slik at alt av dekketøy, salt- og peparbørser og lysestakar er klare til bruk

Glas

Hald eit handklehjørne om stetten, og poler med resten av handkleet. Handkleet må vere tørt, men glasa kan gjerne haldast over vassdamp før du begynner å polere. Med god teknikk går det raskt å polere heile glaset. Dette er òg ein måte å polere vasar på.

Utstyr for å polere bestikk. Foto.
Finn fram det du treng til poleringa: ein klut eller serviett som ikkje loar, varmt vatn og eit reint brett.

Polering av bestikk

Til polering av bestikk er det lurt å fukte delar av ein bestikklut eller ein handserviett og polere med denne først, og til slutt polere med den tørre delen.

Polering av knivar. Foto.
Dypp spisedelen av bestikket du skal polere, i varmt vatn.
  • Finn fram det du treng til poleringa: ein klut eller serviett som ikkje loar, varmt vatn og eit reint brett.
  • Dypp spisedelen av bestikket du skal polere, i varmt vatn.
  • Poler deretter bestikket med kluten eller servietten. Pass på at heile bestikket blir polert, både spisedelen og skaftet. Ta skaftet til slutt.
Servitør polerer knivar med ein kvit klut. Foto.
Pass på at heile bestikket blir polert.

Tallerkenar og porselen

Alle tallerkenane samt første og andre servise må polerast før bruk. Når lyset speler på ein tallerken, kan ein faktisk sjå spor av såperestar.

Salt- og peparbørser, tannpirkarar

Salt- og peparbørser samt tannpirkarglas skal polerast før dei blir sette på bordet, samtidig som dei blir fylte opp.

Lysestakar

Når det skal dekkast med lysestakar, må dei vere frie for stearinflekkar. Du fjernar stearinflekkar ved å halde lysestaken under varmt rennande vatn. Då glir stearinen av lysestaken, og du kan polere han med eit tørt handkle. Lysestakar må haldast ved like jamleg. Bruk eit eige pussemiddel til dei ulike metalla for å friske dei opp.

Å leggje på duk

Føremålet med duken er først og fremst å pynte bordet. Eit bord utan duk har lett for å gi eit nakent og kjølig inntrykk. Når duken skal leggjast på bordet, bør det gjerast på ein sikker og elegant måte.

  • Sørg for at bordet står støtt, og at det er vaska.
  • Still deg ved langsida av bordet, og trekk stolane unna.
  • Plasser duken på bordet med midtbretten og jaren mot deg og sidebretten frå deg.
  • Brett duken ut i lengderetninga.
  • Løft opp duken, og sving han over bordet.
  • Midtbretten på duken skal liggje midt på bordet.
  • Duken skal vere like lang heile vegen rundt.
  • Skal det leggjast på ekstra lange dukar, bør de vere to eller fleire som gjer det.
  • I ein restaurant eller eit selskapslokale er det viktig at alle borda er duka likt, og at den delen som heng ned over bordkanten, er like lang på alle borda.
  • Skal du duke eit rundt bord, er det viktig at hjørna på duken dekkjer bordbeina.

Hugselappen

  • Ein av dei daglege oppgåvene til servitøren er å klargjere restauranten for bevertning.
  • Alt av dekketøy, glas og bestikk skal polerast før bordet blir dekt.
  • Det er viktig å hugse på at sjølv om det er oppgåver som må gjerast i ein spisesal, er gjestene som er til stades, alltid viktigast.

Læringsressursar

Servering