Hopp til innhald

  1. Home
  2. Restaurant- og matfag Vg1ChevronRight
  3. RåvarerChevronRight
  4. Korn og mjølChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Brød og kornvarer

I Noreg dyrkar vi i hovudsak kornartane bygg, kveite, havre og rug. Å dyrke korn har vore vanleg i Noreg sidan slutten av steinalderen. Det er vanleg å ete fleire skiver brød kvar dag, noko som gjer brød og kornvarer til ein viktig del av kosthaldet vårt.

Ulike typar bakverk og kornaks på ein benk. Foto.

Til gruppa brød og kornvarer reknar vi

  • alle korntypar
  • matvarer som er laga av korn, mjøl og gryn

Korn inneheld

  • karbohydrat
  • kostfiber
  • lite feitt
  • energi
  • B1
  • E-vitamin i kimen
  • mineral, særleg jarn

Mjøl

Vi har tre hovudtypar mjøl:

  • fint mjøl
  • sammale mel
  • heilkorn

Bakeevne fortel om kornet eller mjølet kan brukast åleine i baking. Bakeevne varierer med kornsortane og er knytt til gluteninnhaldet i proteinet.

Utmalingsgrad

Når vi mel kornet til mjøl, bruker vi heile eller delar av kornet i det ferdige mjølet. Når vi bruker heile kornet, seier vi at utmalingsgraden er 100 prosent. Ønskjer vi eit finare mjøl, tek vi bort delar av kornet og får ein lågare utmalingsgrad. Mjøl med lågare utmalingsgrad har lågare innhald av vitamin, mineral og fiber. Dersom vi tek bort kli og kime frå mjølet, blir desse selde som eigne produkt. Kli består av skalet på kornet og litt av kimen. Kli er ei god fiberkjelde. Kim består av kimen og er rik på vitamin, mineral og noko umetta feitt.

Brød

  • Du kan bake brød ved å bruke éin type mjøl eller ved å blande fleire.
  • Du kan kjøpe ferdige mjølblandingar.
  • Du kan kjøpe halvsteikte brød som du steiker ferdig sjølv.
  • Du kan kjøpe ferdige brød.

Det kan ofte vere vanskeleg å vite kva for brød som er dei sunnaste, særleg når du kjøper ferdige brød. For å hjelpe deg til å finne ut kor grovt brødet er, har Næringsmiddelbedriftenes Landsforening og Baker- og Konditorbransjens Landsforening i samarbeid med Forbrukarrådet, Helsedirektoratet og Mattilsynet utarbeidd eit merkesystem for mjøl- og bakeribransjen: Brødskala`n

Læringsressursar

Korn og mjøl

SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter