Hopp til innhald

  1. Home
  2. Restaurant- og matfag Vg1ChevronRight
  3. RåvarerChevronRight
  4. Korn og mjølChevronRight
  5. KveiteChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Kveite

Kveite er ei nesten like gammal kulturplante som bygg. Det er funne spor som syner at kveite vart dyrka i Egypt for 7000 år sidan, men dyrkinga er truleg eldre enn det. I Noreg er det slått fast at det vart dyrka kveite ved Oslofjorden for vel 4000 år sidan.

Hveteåker. Foto.

Kveite krev lang vekstsesong og vert stort sett dyrka på Austlandet og delvis i Trøndelag.

I 2007-sesongen vart det dyrka 381 000 tonn kveite i Noreg.
303 000 tonn av dette hadde matkvalitet. Kor mykje som vert nytta i matproduksjon, kan variere frå år til år, men forbruket er venta å liggja mellom 60 og 75 prosent årleg.

Bruk

Kveitemjøl har unike bakeeigenskapar. Det inneheld protein som kan danna gluten, og toler stor innblanding av mjøl som ikkje har bakeevne.

Nystekte hveteboller. Foto.
Nysteikte kveitebollar smakar godt.

Kveitemjøl

I butikken finn du desse typane av kveitemjøl:

  • sikta kveitemjøl
  • sammalen kveite grov
  • sammalen kveite fin
  • sammalen kveite ekstra fin
  • heilkorn
  • kveitekim
  • kveitekli (kruskakli)
  • semulegryn

Sikta kveitemjøl er det bakemjølet vi nyttar mest, og det gir lette og luftige bakverk. Kveitemjøl har unike bakeeigenskapar. Det inneheld glutenprotein som gir deigen evne til å heve seg. Saman med sikta kveitemjøl kan vi nytte mykje mjøl som ikkje har god bakeevne, som byggmjøl.

Sammalt hvete. Foto.
Sammale kveite: At mjølet er sammale, vil seia at skalrestane er med. Dersom vi ønskjer mjøl utan skalrestar, må det siktast. Sikta kveitemjøl er derfor heilt kvitt. Sammale mjøl inneheld meir fiber enn sikta mjøl.

Næringsinnhald

Kveite inneheld i gjennomsnitt 80 prosent karbohydrat, 10–14 prosent protein, 2–3 prosent feitt og 2–3 prosent fiber.

Sjå matvaretabellen for nærare opplysingar om næringsinnhald på matvaretabellen.no

Hugselappen

Sesong

Kveite har lang vekstsesong. Han vert hausta når kornet er moge, vert lagra og er å få kjøpt heile året.

Utbreiing

Kveite vert dyrka på Austlandet og i Trøndelag.

Med andre ord:

Latin: Triticum aestivum

Engelsk: Wheat

Tysk: Weizen

Fransk: Blé

Læringsressursar

Korn og mjøl