Hopp til innhald

  1. Home
  2. Restaurant- og matfag Vg1ChevronRight
  3. Tillaging og produksjonChevronRight
  4. DessertarChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Dessert

Desserten er ei perfekt avslutning på eit godt måltid. Søte og syrlege smakar erstattar alt det salte frå middagen, og desserten er som oftast ein fryd for auga; fine fargar og former, kunstnerisk lagt opp på tallerkenen.

Marengs med vaniljekrem og bær. Foto.

Dessertane deler vi inn i:

Kalde dessertarVarme dessertarIsdessertarDessertsausar

Fruktsalat

Kompott

Fruktgraut

Fromasj

Mousse

Pudding

Dessertsuppe

Pudding

Sufflé

Kremis for maskin

Isparfait

Sorbet

Vaniljesaus

Saftsaus

Coulis

Sabayonsaus

Sjokoladesaus

Kalde dessertar

  • Fruktsalat er ein frisk og fargerik dessert laga av oppskoren frukt som blir lagt i sukkerlake.
  • Kompott er kokt, heil frukt eller bær der fruktsafta er jamna.
  • Graut er frukt eller bær som er kokte litt sunde og jamna. Både komportt og graut må avkjølast før servering. Det er vanleg å servere sukker, mjølk og fløyte ved sidan av.
  • Fromasj er ein kremdessert som er stivna med gelatin. Her er det viktig at du bruker gelatinen rett for å lukkast med fromasjen. Du kan lage ulike variantar ut frå ei grunnoppskrift. Då tilset du berre den smaken du vil ha, i rett mengde.
  • Mousse er ein meir eksklusiv dessert. Han liknar litt på fromasjen, men vi bruker ikkje gelatin i ein mousse.
  • Kalde puddingar er tradisjonelle dessertretter. Dei er rimelege å lage, og konsistensen er kompakt.

Slik bruker du gelatin: Legg gelatinen i bløyt i kaldt vatn. Fem til ti minutt er nok. Klem nesten alt vatnet ut, og smelt gelatinen over svak varme. Ikkje la han koke. Tilset han som ein tynn stråle i fromasjen medan du rører eller vender han raskt inn.

Varme dessertar

  • Suppe eller bær saman med ei kule is er det mest vanlege å servere som varm dessert. Varm dessert passar godt på kalde dagar. Som variant kan du servere varme dessertar lune på sommaren. Det vil seie at desserten ikkje er så varm, men heller lunken.
  • Varme puddingar er som oftast ei form fylt med ein masse som ein steikjer i omnen, eller ein masse som ein lagar i gryta.

Isdessertar

Isdessertar kan lagast i alle smakar og variantar. Vi kan grovt skilje mellom to hovudtypar: iskrem (mjølkebasert) og sorbet (saftbasert).

  • Iskrem lagar vi på basis av mjølk, fløyte, sukker og eggeplommer pluss smak. Iskrem blir anten laga som isparfait eller kremis. Isparfait er ein iskrem som blir fryst rett i forma, medan kremis blir laga i ismaskin. Is som blir laga i maskin, har meir luftig konsistens enn parfaiten som blir meir kompakt.
  • Sorbet er som regel ei blanding av frukt- eller bærpuré/saft og sukkerlake. Sorbet lagar vi i ein ismaskin.

Dessertsausar

  • Vaniljesaus er ein eggebasert saus som vi lagar ved å koke opp mjølk/fløyte, vaniljestong og sukker. Denne mjølkeblandinga blir så blanda med vispa eggeplommer og tjukna. Basisen til vaniljesausen kan varierast og smaksetjast på mange vis.
  • Coulis er ein purésaus laga av kokte eller friske bær som vi køyrer i ein food prosessor eller blender med litt sukkerlake.
  • Saftsausar lagar vi ved å koke opp saft, vatn og smak og jamne det med litt potetmjølsjamning.
  • Sjokoladesaus lagar vi ved å smelte sjokolade i mjølk eller fløyte, og eventuelt jamne med litt maisenna.
  • Sabayonsaus er ein saus laga på basis av eggeplommer, vin og sukker som vi piskar over vassbad til tjukk konsistens.

Læringsressursar

Dessertar

SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter