Hopp til innhald

  1. Home
  2. Helse- og oppvekstfag Vg1ChevronRight
  3. Mat og næringsstoffChevronRight
  4. MatvaregruppeneChevronRight
  5. Sukker og søte produktChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Sukker og søte produkt

Sukker inneheld ingen nødvendige næringsstoff og gir berre energi, derfor blir sukker også kalla tomme kaloriar. Forbruket av sukker har auka dei siste tjue åra, og nordmenn får i seg langt meir sukker enn det som blir anbefalt.

Matvaregruppe: sukker og søte produkter.Foto.

Helsestyresmaktene anbefaler at maksimalt ti prosent av energiinntaket vårt skal kome frå sukker.

Ulike sortar sukker:

  • fruktsukker (fruktose)
  • druesukker (glukose)
  • mjølkesukker (laktose)
  • vanleg raffinert sukker (sukrose eller sakkarose)

Liten plass til annan mat

Når vi har eit høgt sukkerinnhald i kosthaldet, får vi mykje energi, men ikkje kostfiber, vitamin og mineral. Eit kosthald med mykje sukker gjer at det ikkje blir plass til annan mat. Ifølgje tilrådingane frå Verdas helseorganisasjon (WHO) bør vi ikkje ete meir enn om lag 60 gram sukker per dag.

Kvifor bør vi redusere sukkerforbruket?

Eit høgt sukkerforbruk er helseskadeleg og derfor noko vi bør unngå. Dei vanlegaste konsekvensane av høgt sukkerforbruk er

  • diabetes
  • overvekt
  • hjarte- og karsjukdommar
  • dårleg tannhelse


Nokre nyttige eigenskapar ved sukkeret

  • Det gir ein søt smak.
  • Det kan brukast som konserveringsmiddel på frukt og bær.
  • Det kan brukast som stivelsesmiddel, for eksempel i gelé.


Honning

  • inneheld nesten 80 prosent sukker
  • er like skadeleg som sukker for tennene

Utfordringar til deg

  1. Følg lenkja til Matportalen. Søk på sukker. Vel ein artikkel og lag eit samandrag av han.
  2. Lag ei liste med forslag til korleis vi kan få ned sukkerforbruket i Noreg.
  3. Prøv om du kan registrere kor mykje sukker du får i deg gjennom ein heil dag. Får du i deg meir eller mindre sukker enn det som blir anbefalt? Kvifor er det vanskeleg å registrere sukkerforbruk?
  4. Finn ut kva som er skilnaden på brunt og kvitt sukker.
  5. Korleis blir matvarer som inneheld sukker, merkte, for eksempel smågodt?
  6. Les og ta notat frå Helsedirektoratet sine sider om sukker. Vurder råda som blir gidde om sukkerinnhald i kosten. Diskuter råda med ein medelev.
  7. Finn oppskrifter på søte kaker og dessertar. Reduser sukkermengda til det halve når du bakar. Vurder resultatet.
  8. Gå til Matportalen. Finn ut kva næringsinnhaldet i sukker er.
    • Veg opp 100 gram sukker.
    • Kor mange kaloriar/kJ gir 100 gram sukker?
    • Kor mange gulrøter kunne du ete for å få i deg den same mengda kaloriar/kJ?

Læringsressursar

Matvaregruppene