Hopp til innhald

  1. Home
  2. NaturfagChevronRight
  3. Stråling og radioaktivitetChevronRight
  4. Drivhuseffekten gjer jorda levelegChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Samandrag – Drivhuseffekten

Røyk fra skorstein med sola i bakgrunnen. Foto.
  • Drivhuseffekten går ut på at atmosfæren er gjennomsiktig for synleg sollys, men absorberer store delar av varmestrålinga frå bakken.
  • Utan drivhuseffekten ville gjennomsnittstemperaturen på jorda vore minus 19 °C. På grunn av drivhuseffekten er den faktiske gjennomsnittstemperaturen 15 °C.
  • Auka energibruk fører til auka utslepp av mellom anna CO2 til atmosfæren. Når CO2-innhaldet aukar, vil meir av varmestrålinga frå jorda bli absorbert og føre til høgare gjennomsnittstemperaturar.
  • Drivhusgassar er samnemninga på dei gassane som absorberer varmestrålinga frå bakken. Dei vanlegaste er H2O og CO2.
  • Jorda er i energibalanse når varmestrålinga ho gir frå seg, er like stor som energien ho tek imot frå sola og atmosfæren. Atmosfæren er i energibalanse når varmestrålinga som blir send til verdsrommet og jorda, er lik energien som atmosfæren tek imot frå jorda og sola.
  • Energibalansen for jorda og atmosfæren blir forskuva når auken av drivhusgassar fører til at atmosfæren absorberer meir av varmestrålinga frå jorda.
  • Klimaet er ei framstilling av dei gjennomsnittlege vêrtilhøva ulike stader på jorda over lengre tidsrom.
  • Dei siste hundre åra har innhaldet av karbondioksid i atmosfæren auka.
  • Ein global temperaturauke fører til at havnivået stig, og isen på fastlandet kan smelte.
  • Nedhogging av tropisk regnskog kan føre til ein auke i drivhuseffekten fordi det då blir meir CO2 i atmosfæren.
  • Dei siste femti åra har vintertemperaturane i Arktis auka med 3–4 ºC, og det er meir enn gjennomsnittet for resten av jorda. Høgare temperatur i Arktis kan få permafrosten til å tine.
  • Av tiltak som i dag blir sette ut i livet for å redusere auken i drivhuseffekten, nemner vi særleg reduksjon av utsleppa, mindre energibruk og auka fotosyntese, mellom anna gjennom nyplanting av skog.

Læringsressursar

Drivhuseffekten gjer jorda leveleg

Kva er kjernestoff og tilleggsstoff?
SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter

  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Oppgåver til filmen "Tiltak som verkar"

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
  • TasksAndActivitiesOppgaver og aktiviteter

    Oppgåver til filmen "Klimasystemet"

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff