Hopp til innhald

  1. Home
  2. NaturfagChevronRight
  3. Stråling og radioaktivitetChevronRight
  4. Stråling frå verdsrommetChevronRight
  5. Samandrag – Stråling frå verdsrommetChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Samandrag – Stråling frå verdsrommet

Sammenstilling av ulike måter å utforske verdensrommet på. Illustrasjon.
  • Galileo Galilei var den første som tok i bruk kikkerten for å studere stjernehimmelen.
  • Strålingskurva til ei stjerne viser utstrålt effekt som funksjon av bølgjelengda. Kurva blir brukt til å fastsetje temperaturen på stjerna.
  • Eit kontinuerleg spekter skriv seg frå glødande, faste stoff eller lysande gassar under høgt trykk.
  • Eit emisjonsspekter skriv seg frå lysande gassar under lågt trykk og har åtskilde lyse linjer (linjespekter).
  • Eit absorpsjonsspekter har mørke linjer i eit kontinuerleg spekter. Mønsteret til dei mørke absorpsjonslinjene og dei lyse emisjonslinjene er identiske for det same grunnstoffet.
  • Vi bruker både emisjonsspekter og absorpsjonsspekter til å identifisere grunnstoffa i ei stjerne.
  • Ved hjelp av radiosignal er det oppdaga organiske molekyl i verdsrommet.
  • Radiosignal med ei bølgjelengd på 21 cm skriv seg frå hydrogenatom.
  • Linjespekteret frå ei stjerne kan avsløre om stjerna har planetar.
  • Under ei stjerneformørking blir lysstyrken litt redusert kvar gong ein planet passerer framfor stjerna.
  • Kefeidane er "fyrtårna" i verdsrommet. Vi bruker dei til å fastslå avstandar til andre stjerner og galaksar, og kor stor fart dei har.
  • Alle supernovaer type 1a er like lyssterke (og lyser sterkere enn kafeidene). Ved hjelp av kraftige teleskop og avanserte datamaskiner, blir de nå brukt til å måle de verkeleg store avstandane i verdsrommet.

Læringsressursar

Stråling frå verdsrommet

Kva er kjernestoff og tilleggsstoff?
SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter