Hopp til innhald

Studere i biblioteket
  1. Home
  2. NDLA filmChevronRight
  3. FilmkunnskapChevronRight
  4. FilmanalyseChevronRight
  5. The Imitation GameChevronRight
  6. Kva og kvifor i filmanalysenChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Kva og kvifor i filmanalysen

Film og levande bilete er ein stor del av mediekvardagen vår. Gjennom filmanalyse kan du lære deg å forstå filmane, og du kan bli ein meir kritisk mediebrukar. I ein filmanalyse studerer du dramaturgi og forteljeteknikk i filmen, og du ser etter bakanforliggjande meining. Det kan vere smart å dele filmanalysen inn i tre steg.

Studere i biblioteket

Kva er ein filmanalyse?

Når du analyserer ein film, studerer du dei ulike delane i filmen nærmare, du ser etter samanheng mellom delar og heilskap. Filmanalyse hjelper deg å setje ord på kva filmen handlar om, og korleis han er bygd opp.

Første steg i ein filmanalyse er å sjå filmen. Og du kan gjerne notere inntrykk og forståing undervegs, eller etterpå. Sjanger, klimaks, strukturen i forteljinga, kamerabruk og bruken av musikk er noko av det du kan skrive stikkord om.

I andre steg i analysen konsentrerer du deg om det du meiner er viktig i filmen du skal analysere. Det er vanskeleg å fange opp alle elementa i ein film, derfor er det lurt å bestemme seg for noko bestemt – er det dialogen mellom karakterar, den dramaturgiske oppbygginga, klipperytmen i sentrale scenar, eller val av musikk som er mest interessant? Tek du utgangspunkt i eitt aspekt, kan du finne ut korleis dette heng saman med andre aspekt; for eksempel kva klipperytmen har å seie for stemninga i ein scene, og for formidling av tematikken i scenen – eller korleis musikk underbyggjer kjenslene som følgjer ei replikkutveksling.

Det er altså i det andre steget du formulerer og stiller spørsmål til analyseteksten din. Du stiller eit hovudspørsmål til filmen, som du ønskjer å få svar på. Så stiller du underspørsmål til det som er relevant i handlingar, dramaturgi, bruk av forteljeteknikkar og liknande, for å kunne svare på hovudspørsmålet.

Det tredje steget handlar om å formulere den skriftlege filmanalysen. Den skriftlege analysen består gjerne av tre delar: innleiing, hovuddel og avslutning.

Filmanalyse i tre steg:

1. Sjå filmen.

2. Formuler spørsmål og gå i djupna.

3. Disponer og skriv analysen.

Kvifor filmanalyse?

Gjennom arbeid med filmanalysar lærer du deg ein systematisk måte å sjå, oppdage og vurdere dei ulike kvalitetane i ein film på.

  • Du lærer mykje om filmspråk og om film generelt.
  • Du vil kunne forstå om det er dialogen mellom karakterane eller bruken av musikk som utmerkjer seg.
  • Du forstår kvifor nokre filmar rører deg, mens andre ikkje «treff» deg på same måten.
  • Du blir ein meir kritisk mediebrukar.
  • Du vil sjølv kunne lage betre film.
  • Du vil kunne sjå om filmen er spennande i seg sjøv, fordi han bryt med etablerte normer innanfor filmproduksjon.

På same måten som når du i analyse av romanar og noveller er på jakt etter å finne ut av kva forfattaren vil med teksten sin, vil du i analysar av filmar undersøkje kva filmen fortel oss på eit djupare plan.

Ei djupare forståing av film, tematikk og samtid

Den prislønte spelefilmen 12 Years a Slave er basert på ei sann historie om Solomon Northup. Northup var ein fri, svart mann som vart bortført på reise til Washington i 1841. Han vart sidan seld som slave på ein marknad i New Orleans. Gjennom ein analyse av filmen vil du sjå at han på eit djupare plan handlar om menneskerettar og om mekanismane og psykologien i slaveriet. I tillegg skildrar filmen det amerikanske samfunnet på midten av 1800-talet. Filmanalyse kan slik sett bidra til å sjå historiske hendingar i samanheng med aktuelle tema i dag.

Filmanalyse kan lære deg noko om tida filmen er laga i, eller om staden der filmen er laga. Analysen hjelper deg med å sjå di eiga samtid med nye «briller» og viser deg korleis samfunnsforhold og -strøymingar påverkar kunst og kulturuttrykk. Enkelte filmar fortel oss for eksempel noko om synet på kvinner eller på homofili. Den norske spelefilmen Døden er et kjærtegn (1949) var kontroversiell i samtida si fordi han handla om utruskap. Han vil neppe bli sett på som særleg kontroversiell i dag.

Eit anna eksempel er den prislønte spelefilmen The Imitation Game som i tillegg til å handle om dekryptering av Enigma-kodar under andre verdskrigen, også handlar om å vere homofil i eit England der dette var forbode. Film kan også kommentere mediekvardagen i samtida, slik som for eksempel The Hunger Games-filmane, som av enkelte filmkritikarar har vorte omtalt som ein blodig satire over reality-TV.

Øving

Snakk med sidemannen om kva for filmanalysar du har gjort tidlegare på skulen. Er du positiv eller negativ til filmanalyse?

Læringsressursar

The Imitation Game

SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter

SubjectEmne

Kildemateriale