Hopp til innhald

  1. Home
  2. Kommunikasjon og kulturChevronRight
  3. Kommunikasjon mellom kulturarChevronRight
  4. Kva er interkulturell kommunikasjon?ChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Beskrivande tilnærming

Kva for kommunikasjonsråd vil du gi til ein norsk ven som skal reise til Japan? Antageleg vil du beskrive det du veit om japansk kultur, og prøve å føreseie kva som kan skje når han møter ein framand kultur.

Japansk tenåringsjente i cosplay-klær. Foto.
Kva bilete har du av japansk kultur? Er alle einige om kva essensen av kulturen er?

Kommunikasjonen mellom ein nordmann og ein japanar kan oppfattast som ein interkulturell kommunikasjon. Det same gjeld kommunikasjon mellom ein trønder og ein rogalending, eller mellom ein førskulelærar og ein dataingeniør, ein gut og ei jente. Kvar av dei nemnde gruppene har enkelte fellesstrekk: nasjonstilknyting, religionstilknyting, yrke eller kjønn. I ei beskrivande kulturforståing leiter vi etter fellestrekka, felles normer og verdiar for kvar av desse kulturane. Vi beskriv det vi meiner er essensen.

Ei beskrivande tilnærming til kommunikasjon vil vektleggje denne essensen i kulturane som møtest: Korleis vil dei ulike kulturelle referanserammene, normene og verdiane prege ein samtale mellom ein nordmann og ein japanar?

Ikkje alltid medvitne kulturforskjellar

Det er ikkje sikkert at samtalepartane er medvitne om kulturforskjellane. Ein gut og ei jente som argumenterer med kvarandre, tenkjer kanskje ikkje på at kjønn skulle innbere ulike måtar å kommunisere på. Begge meiner at dei handlar og kommuniserer ut frå det som er naturleg for dei som individ.

Ein utanforståande observatør, derimot, vil kanskje grunngi måten deira å kommunisere på med at han er kjønnsbestemt. Jenter er opptekne av andre ting enn gutar. Mange meiner at jenter uttrykkjer seg meir indirekte enn gutar. Gutane forstår ikkje jentene sitt indirekte språk. Dei må ha fakta «inn med teskei».

Var det noko eg sa? Del 2

Dømet i denne videoen gir eit godt utgangspunkt for å diskutere kva ulik kulturbakgrunn betyr i ein kommunikasjon. Ein utanforståande observatør kan gjerne beskrive slike kommunikasjonssituasjonar som interkulturell kommunikasjon, sjølv om deltakarane sjølve ikkje tenkjer på kulturforskjellar. Det går an å meine at kulturen har ein slik innverknad, at utfallet av kommunikasjonen på eit vis blir styrd av kulturbakgrunnen.

Formålet med ei beskrivande tilnærming

Mange artiklar og bøker innanfor fagfeltet interkulturell kommunikasjon er sterkt prega av ønsket om å forklare og føreseie utfallet av ulike kommunikasjonssituasjonar. Gudykunst seier at studiet av interkulturell kommunikasjon har som mål å redusere uvisse og angst. Ved å kjenne kulturane best mogleg, vil det vere mogleg å føreseie korleis menneska vil tenkje og handle uansett om aktørane oppfattar situasjonen slik eller ikkje.

Det meste av nordamerikansk litteratur om interkulturell kommunikasjon tek utgangspunkt i ei slik forståing. Mange bøker innanfor denne tradisjonen lagar oversikter og tabellar over kulturforskjellar mellom til dømes (nord)amerikansk og japansk kultur, mellom (nord)amerikansk og filippinsk kultur, som om desse forskjellane kan katalogiserast objektivt[1]

Tabellen viser kontrastar mellom meiningar og verdiar i nordamerikansk og filippinsk kultur. Vi kan bruke tabellen til å prøve å førutseie kommunikasjonen mellom desse kulturane.

Stikkord

Nordamerikansk

Filippinsk

Oppfatning av seg sjølv

Mennesket er eit individ

Mennesket er ein del av ein familie

Sjølvet som referanse

Oppmuntring til autonomi og sjølvstende: Løys eigne problem, ha eigne meiningar

Oppmuntring til sjølvstende: Søk hjelp hos eldre menneske, autoritetar og familie

Menneskenaturen

Mennesket kan forandre seg og forbetre seg

Slik er livet, det er ikkje noko å gjere med det

Eigedom

Skilje mellom offentleg og privat eigedom

Ikkje skilje mellom offentleg eigedom og privat eigedom

Tid

Tida går fort frå fortid til notid til framtid. Fokus på framtid. Bruk tida til å forandre og meistre omgivnadene

Tida går seint. Fortid og notid er viktigare enn framtid. Det er viktigare å tilpasse seg til omgivnadene enn å prøve å forandre dei

Ressursar

Det er nok ressursar til alle: Konkurransementalitet: «Be the winner»

Ressursane er avgrensa. Dersom nokon får meir enn andre, blir det sett på som ein trugsel. Rikdom/fattigdom må fordelast likt til alle for å ta vare på det gode forholdet

Konfrontasjonar

Konfrontasjonar ansikt til ansikt: «Stå på krava»

Konfrontasjonar gjennom «mellommenn» for ikkje å miste ansikt.

Formalitet

Uformell og direkte

Meir formell og indirekte

Aktivitet

«Gjere», aktivitet er bra

«Vere», ta livet med ro

Avgjersler

Individuelt fokus – ansvarleg for eigne vedtak

Gruppefokus - kollektive vedtak blir tekne av leiaren

Arbeid og leik

Arbeid og fritid er åtskilde

Arbeid og sosialt liv er ikkje åtskilde

Kulturforskjellane blir å sjå på som barrierar som skal forserast. Avsendaren må utforme bodskapen sin slik at mottakaren kan ta imot han som meiningsfylt. Kjennskap til forskjellane skal gjere det mogleg å sannsynleggjere utfallet.

Humornettstaden Humor 911 har ei ordliste til menn som finn det vanskeleg å forstå kva kvinner seier: Humor911

  1. 1«The cultural dialogue. An introduction to intercultural communication». Michael H. Prosser. Sietar Int.. 1985.

Læringsressursar

Kva er interkulturell kommunikasjon?

Kva er kjernestoff og tilleggsstoff?
SubjectEmne

Læringssti

  • LearningPath

    Kulturmøte på film

    Tilleggsstoff er fagstoff
    AdditionalTilleggstoff
SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgaver og aktiviteter