Hopp til innhald

  1. Home
  2. Medie- og informasjonskunnskapChevronRight
  3. Medietekstar og medieanalyseChevronRight
  4. MediesjangrarChevronRight
  5. Reality-TVChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagstoff

Reality-TV

Deltakarane i realityseriane opptrer som seg sjølve, ikkje som fiktive personar. Konfliktar er avgjerande for å gjere seriane spanande. Seriane er baserte på internasjonale konsept.

Ein populær TV-sjanger

Reality-TV, eller verkelegsheitsdrama, er ein nyare TV-sjanger, som i Noreg blei introdusert med Robinson-ekspedisjonen (TV3 1999), følgt av Big Brother (TVNorge 2001) og Farmen (TV2 2001). Etter det har vi fått ein straum av realityseriar på alle TV-kanalar. Også NRK har kasta seg på bølgja, men desse seriane har ei noko meir moderat form enn dei som blir viste på dei kommersielle kanalane.

Forteljingar om verkelege personar

Til skilnad frå såpeseriar og drama opptrer deltakarane som seg sjølve og ikkje som fiktive personar. Deltakarane i ”innesperra-i-lukka-rom”-seriar blir bevisst plukka ut for å svare til bestemte rollemodellar.

Konfliktar er avgjerande for at seriane skal bli spanande. Castingprosessen er derfor svært viktig. Produsentane ønskjer ikkje ein gjeng deltakarar som berre har det hyggjeleg saman. Ei ekte bitch og ein ufordrageleg playboy-type aukar interessa for intrigane og det sosiale samspelet. Ein kan og tilføre ein kjendis med utagerande veremåte for å vere sikker på å få dramatikk i serien.

Internasjonale konsept

Realityseriane baserer seg på internasjonale konsept som blir selde til dei ulike TV-kanalane og får ei lokal innpakking tilpassa det aktuelle sjåarpublikummet. Dei aller fleste realityseriane på norsk fjernsyn er kjøpt frå utlandet.

Villmarksseriane 71 grader nord og Ingen grenser er eksempel på norske konsept. Robinson-ekspedisjonen var opphavleg eit svensk programkonsept, men er no selt til 45 land. Dei lokale produksjonsselskapa står ikkje fritt til å utforme eigne variantar. Dei må halde seg til ei fast oppskrift og reglar utforma av dei som har opphavsretten.

NRK-serien Dama til er eit eksempel på "kjendisreality", eit konsept der programleiaren utfordrar kjendisar til å utlevere seg sjølve.

Les meir om ulike konsept for reality-TV:

les meir Viral marknadsføring Mange realityseriar bruker nettet aktivt. Etter kvar episode kan for eksempel sjåarane stille spørsmål til deltakarar som er blitt stemte ut. Føremålet med slike nettsamtalar er å involvere sjåarane og marknadsføre seriane. Marknadsføring av eit produkt gjennom sosiale medium, basert på at brukarane sjølve sender bodskapen vidare, gjerne fordekt som morosame sjåarvideoar på YouTube, blir kalla viral marknadsføring. Kanalane sender også kontinuerleg ut store mengder bakgrunnsmateriale til pressa om seriane og deltakarane, ofte spissa slik at det blir freistande for media å følgje opp. Skaper debatt Heilt sidan Big Brother kom på lufta har realityseriane vore gjenstand for forarging og diskusjon. En del seriar har tøygd grensene for moral og kva ein kan og bør vise på TV. Dette gjeld særleg dei seriane der deltakarane blir plasserte i kunstig skapte miljø. Mange meiner at Paradise Hotel har ansvar for denne utviklinga, men kanalane konkurrerer heile tida om å vise dei mest våga scenene for å oppnå høge sjåartal. Utviklingstrendar Kor går reality-TV dei næraste åra? På den eine sida ser vi auka satsing på realityseriar som viser kjærleik og sosialt engasjement. Populariteten til slike feelgood-seriar heng truleg saman med at vi i økonomiske nedgangstider blir meir opptekne av kjærleik og medynk, ikkje knallharde duellar og utstemming. På den andre sida kan vi vente at grensene i Paradise Hotel-liknande konsept blir tøygde enda meir. Utfordringane i prestasjonsreality blir stadig tøffare, som i serien Amazing Race (TV 2) der norske marinejegarar blir hyra inn for å ta vare på sikkerheita til deltakarane. Den ultimate forma for denne typen reality er vel dødsleikane som blir viste i filmen The Hunger Games. Vi får håpe dette blir verande science fiction!
  • Kvardagsreality er ein populær serietype der vi følgjer vanlege menneske i kvardagen deira, til dømes unge mødrer, politifolk, ambulansepersonell, sjukehustilsette osv.
  • Talentreality, som Kom skal vi danse og Idol, er også populære konsept. Til likskap med andre realityseriar er slike program relativt billige å produsere. Difor finn vi mange slike program på kommersielle TV-kanalar. Det er flytende grenser til sjangeren Game show.
  • Prestasjons-TV. Her skal deltakarane konkurrere fysisk om å bli best. Eit eksempel er Mesternes mester (NRK 1). Ein variant av dette er seriar der menneske ikkje skal konkurrere med kvarandre, men med seg sjølve. Lars Monsen er leiar for den populære serien Ingen grenser, der ein gjeng med funksjonshemma skal yte det maksimale og teste sine eigne grenser på ekspedisjonar i natur og villmark.
  • Dokusåpe er ein nærliggjande sjanger. Dokusåpa følgjer meir alminnelege menneske gjennom ein periode i livet (Eksempel: Charterliv, Valdres Teens).

Fleire konsept:

  • Oppdragelsesreality har bortskjemte barn i hovudrolla. Barna skal oppdragast av ein streng person (Super Nanny, Bortskjemte prinsesser).
  • Kjendisreality handlar, som namnet seier, om menneske som av ein eller annan grunn er blitt kjendisar (Dama til, Skal vi danse).
  • Mat- eller kokkereality (Master Chef Australia, 4-stjerners middag)
  • Homsereality (Homsepatruljen)
  • Reality med overvektige (Slankekrigen)
  • Singelrealilty (Ungkarskvinnen, Ungkaren)
  • Modellreality (Top Model)
  • Cowboyreality (Ville Vesten)
  • Datingreality (The Date Machine)
  • Sjølvreality (Linni, Tigerstaden)

Læringsressursar

Mediesjangrar

Kva er kjernestoff og tilleggsstoff?
SubjectEmne

Læringssti

SubjectEmne

Fagstoff

SubjectEmne

Oppgåver og aktivitetar

SubjectEmne

Kjeldemateriale