1. Home
  2. Naturbruk Vg1ChevronRight
  3. Naturbasert produksjonChevronRight
  4. Fiske og fangstChevronRight
  5. Råstoff og kvalitet i sjømatnæringaChevronRight
  6. Førstehandsbehandling og fangstkvalitetChevronRight
SubjectMaterialFagstoff

Fagartikkel

Førstehandsbehandling og fangstkvalitet

Førstehåndsbehandling omfatter det fiskeren gjør med fangsten når den kommer opp i båten. Denne prosessen er viktig for kvaliteten. Skader eller feil som oppstår her, gir redusert kvalitet på råstoffet til neste ledd i produksjonskjeden.

Førstehandsbehandling omfattar det fiskaren gjer med fangsten når han kjem opp i båten. Denne prosessen er viktig for kvaliteten. Skadar eller feil som oppstår her, gir redusert kvalitet på råstoffet til neste ledd i produksjonskjeda.

Førstehandsbehandlinga omfattar desse operasjonane:

  1. Fangsten vert teken om bord.
  2. Fangsten vert løyst frå reiskapen.
  3. Fisken vert bløgga og tømd for blod.
  4. Fisken vert sløya og hovudet kappa av.
  5. Fisken vert vaska.
  6. Fangsten vert lagra fram til levering.
  7. Fangsten vert levert.

Fangsten vert teken om bord

Fangsten skal vera levande når vi tek han om bord. For å oppnå dette er det viktig at reiskapar ikkje vert ståande for lenge i sjøen. Teiner, ruser og kilenøter må tømast regelmessig. Garn bør maksimalt stå over natta.

Maskineri som vert brukt ved haling og trekking, kan føra til klem- og slagskadar. Ved tråling bør ikkje trålen fyllast for mykje, slik at fisken som ligg nedst, vert klemd i hel.

Fangsten vert løyst frå reiskapen

Dette må gjerast skånsamt, både av omsyn til dyrevelferda og for å unngå skadar som reduserer kvaliteten. Krepsdyr som skal takast ut av teiner, kan lett mista ei klo. Fisk som sit fast i garn, kan lett få stikkskadar av hytten.

Fisken vert bløgga og tømd for blod

Fisk vert slakta ved bløgging. Det vil seia at store blodårer vert kutta over slik at fisken vert tømd for blod. Når blodårene er kutta, skal fisken blø ut i kaldt vatn. Ein godt utblødd fisk er mindre utsett for bakterieangrep, og fiskekjøtet får ein klar farge.

Krepsdyr vert ikkje slakta om bord, men levert levande til oppkjøpar.

Fisken vert sløya og hovudet kappa av

Når fisken er utblødd, vert innvolane tekne ut. Sløyesnittet skal vera reint og rett for å laga minst mogleg sårflate. Alle sårflater er eit angrepspunkt for bakteriar. Det er også viktig å ikkje punktera innvolane slik at mage- eller tarminnhald kjem ut i buken.

Innmat som rogn og lever vert tekne ut så heile som råd og tekne vare på.

Fisken vert vaska og lagra

Før fisken vert lagra, skal han vaskast i sjøvatn. Han må lagrast ved låg temperatur. Om sommaren må vi leggja fangsten i is dersom det går litt tid før vi får levert. Fangsten må ikkje utsetjast for sollys.

Reint utstyr og orden på arbeidsplassen

Alt utstyr som vert brukt i førstehandsbehandlinga, må vera forskriftsmessig reingjort. Gammal skit er ei kjelde til bakteriar. Det er også viktig at utstyret er i orden, og at ting er på sin rette plass. Då får vi god flyt i arbeidet, og resultatet vert som planlagt.

Kvalitet i heile verdikjeda

For å kunne levera produkt av topp kvalitet til kundane må alle ledd i verdikjeda ta ansvar. Dårleg handtert fangst straffar seg økonomisk, og det går ut over omdømmet til norsk sjømatnæring. Kan du vurdera kvaliteten på fisk? Her får du nokre tips om kva kokkane ser etter: Hvordan vurdere kvaliteten på fisk?

Ei eiga forskrift regulerer krava til behandling av fangst: forskrift om kvalitet på fisk og fiskevarer

Kva kan du om førstehandsbehandling av fangst? Ta testen!

Læringsressursar

Råstoff og kvalitet i sjømatnæringa

SubjectEmne

Fagstoff