Fagstoff

Gaaltiji bïjre

Jis datne edtjh faage-tjaalegem tjaeledh dellie nuhteligs gaaltijh nuhtjedh. Gellie njoelkedassh gaaltije-åtnoen bïjre gååvnesieh jïh daelie edtjh raerieh åadtjodh. Mah viehkie-dïrregh nuhteligs nuhtjedh? Jïh guktie edtjh dejtie saarnodh dov tjaalegisnie?

Bøker og nettbrett på et bibliotek. Bilde.

Njaalmeldh gaaltijh

Datne maahtah eejhtegh, fuelhkieh, lohkehtæjjah jallh mubpieh gihtjedh jïh dejtie nuhtjedh goh njaalmeldh gaaltijh.

Gærja-gåetie

Gærja-gåetesne gellie gaaltijh gååvnesieh. Desnie datne maahtah dovne fysihke jïh virtuelle tjaaleldh gaaltijh gaavnedh. Gærja-gåetien gærja- jïh plaerie-våarhkoe vihkele. Hijven jis datne lïerh ovmessie tjaalegh desnie gaavnedh. Tjoerh gellien aejkien gærja-gåetesne mïnnedh jïh astedh desnie ajve gærjine plaeriedidh. Dellie aalkah aamhtesem damtedh jïh daajrah mah bïevnesh aamhtesisnie gååvnesieh.

Biblotekaarije

Bibliotekaarije, gærja-gåetien barkije, vihkeles dutnjien gosse gaaltijh ohtsedh. Gihtjh bibliotekaarijem jis maahta datnem viehkiehtidh gærjah, plaerieh, artihkelh jïh digitaale vierhtieh gaavnedh. Bibliotekaarije maahta teknologijen raerieh dutnjien vedtedh guktie maahtah ovmessie lidteratuvrh ohtsedidh.

Gaske-viermie

Joekoen aelkieh bïevnesh gaske-viermesne ohtsedidh. Juktie gaske-viermie daatagovlesadteme-viermie gåabph bïevnesh abpe veartanistie båetieh, men ih maehtieh gaske-viermiem gaaltijinie tjaeledh. Datne tjoerh daejredh gie teekstem tjaaleme jïh gie guvviem vaalteme. Mujhtieh nedte-sæjroen webbe-adressem tjaeledh. Lohkije edtja maehtedh seamma sæjroem gaavnedh jïh lohkedh.

Digitaale bæjhkoehtimmie lea gaajhkh hammoeh elektronihken bæjhkoehtimmijste, guktie teeksth, tjoejh jïh guvvieh. Haesteme teeksth jïh faktah gaavnedh mah hijven. Maam maehtebe nuhtjedh? Mij sjyöhtehke? Maam maehtebe jaehkedh? Mij saetnies? Guktie edtjebe gaavnedh maam maehtebe nuhtjedh? Dellie datne tjoerh bïevnese-maahtoem utnedh.

Bïevnese-maahtoe

Jis datne bïevnese-maahtoem åtnah dellie dov :

  • digitaale maahtoe, datne maahtah digitaale dïrregh gïetedidh
  • digitaale gïetedimmie-maahtoe jïh maahtah bïevnesh gaske-viermeste gïetedidh jïh mubpesth nuhtjedh
  • digitaale laavenjostoe-maahtoe lea teknologijen jïh kulturellen govlesadteme-maahtoe. 
  • digitaale-maahtoe skearkelge guktie datne maahtah dovne maahtoem jïh nuepieh gïetedidh jïh guarkedh digitaale ektievoetesne. Mij hijven jïh mij haesteme gaske-viermesne jïh virtuelle govlesadtemisnie?