Fagstoff

Aerpievuekien jielemi bïjre

Guksie tjaalehtjimmine maam Ingvar Labj dorjeme. Guvvie.

Daennie teemesne åadtjoeh baakoeh jïh dïejvesh lïeredh nuhtjedh mah ektiedamme aerpievuekien jieliemidie goh båatsoe, vætnoe jïh vijreme. Båatsoe, vijreme jïh vætnoe iktegisth vihkeles saemide orreme juktie gïelem jïh identiteetem vaarjelidh jïh evtiedidh.

 

Mij aerpievuekien jieleme?

Saemiedigkie naemhtie aerpievuekien jielemi bïjre tjaala: "Aerpievuekien mietie dle saemien jielemh vïedteldahkesne orreme eatnamasse. Saemieh sijjen jieliemassem jïh dïenestem åådtjeme dejstie vierhtijste eatnamisnie, göölemistie, jåartaburreste jïh båatsoste, naakede mij aaj ïebnh vadteme duadtan jïh ovmessie dorjesidie. Saemien årrojh jïjtjemse sjïehtedieh jïh evtiedieh bielelen jïjtsh kultuvrem laehpedh. Dïhte fleksijbele jïh sjugniedihks vuajnoe jarkelæmman jïh orreussjedæmman lea akte vihkeles aarvoe saemien jielemeevtiedimmesne aaj daan biejjien."

Båatsoe

Bovtse jïh båatsoe joekoen vihkele saemide, dejbeeli jïh aaj daan biejjien. Saemieh dovne Nöörjeste, Sveerjeste, Såevmeste jïh Russlaanteste bovtsigujmie barkeminie. Jalhts jeenjemes saemieh jeatjah barkoeh utnieh, bovtse jïh båatsoe joekoen vihkele saemien kultuvrese.

Vætnoe/Duedtie

Baakoem duedtie saemien nuhtjebe vætnoej bïjre. Men duedtie aaj akte kultuvreguedtije jieleme mij stoerre ulmiem åtna saemien gïelese, kultuvrese jïh jielemeevtiedæmman. Saemieh iktegisth vytnesjamme jïh destie maehtebe gïelem jïh aerpievuekieh lïeredh.

Vijreme

Åvtelen saemieh eelkin bovtsh deemedh dellie vijrin jïh bivtin. Maehtebe annje daan biejjien kultuvre-mojhtesh gaavnedh mah vuesiehtieh saemieh vijrin jïh bivtin. Aaj gellie tjaalegh tjaaleme mah soptsestieh guktie saemieh vijrin jïh bivtin. Annje daan biejjien gellie saemieh vihkeles utnieh vijredh jïh bivtedh.