Fagstoff

Retorihke politihkeles appelline

Daelie edtjebe lïhkebe aktem politihkeles appellem vuartasjidh, mij dam retorihkeles maadth-bïhkedassem naa hijvenlaakan vuesehte.


Opphavsmann: Norske Samers Riksforbund - NSR, Ken Are Bongo, Davás film AS

Disposisjovne aktene appellesne

Retorihken maadth-bïhkedasse:

  1. Aalkoe (exordium) 
  2. Aamhtese-buerkiestimmie (narratio)
  3. Argumentasjovne (argumentatio)
  4. Galhkuve (peroratio)
Exordium (aalkoe)

Aalkoe-boelhke joekoen åenehke. Ij leah iktesth akte håalije maahta ryöktesth aamhtesen bïjre soptsestidh (daate sæjhta jiehtedh mahte ryöktesth narratio).

Narratio (aamhtese-buerkiestimmie)

Baakoe narratio ij ajve sïjhth jiehtedh «aamhtese-buerkiestimmie», men aaj «histovrije, soptsese». Akte sïejhme retorihkeles vuekie lea aamhtesem åehpiedehtedh goh akte histovrije mij vaestiedassem vadta gyhtjelassese «Guktie daan tseahkan båateme maam edtjebe daelie digkiedidh?»

Argumentatio (argumentasjovne)

Gåalmadinie bielesne, argumentatito, håaloje lea bååstede daaletje tïjjen. Dïhte dejtie vihkielommes tsiehkide neebnie. Dïhte åenehks håaleme-tïjje ij baajh naan veele argumentasjovnem hööltedh.

Peroratio (galhkuve)

Daamhtah håaloje haestieminie goltelæjjide orreje. Galhkuve lea biehkie åehpiedehtiemistie maam goltelæjjah bööremes mujhtieh, jïh dannasinie tjuara dam veele soejkesjidh.