Kjønnsroller

Sidan det er kvinner som føder og matar spedbarn, er det vanleg i alle samfunn at det har blitt eit skilje mellom ein hushaldssfære og ein offentleg sfære. Det blir klare skilje mellom det menn kan gjere og det kvinner kan gjere – såkalla kjønnsroller. Kvinnene sin status – plikter og rettar – er då gjerne knytte til hushaldet, mens mennene sin status har vore knytt til den offentlege sfæren.

I mange parforhold der partnarane har ulik kulturbakgrunn har ulike forventningar til kjønnsrollemønster skapt problem. Ein latinamerikansk mann har gjerne forventningar til at den norske kona skal følgje opp det rollemønsteret han kjenner heimanfrå. Oftast har han hatt ei mor som har stelt hus og heim, og som har teke alt ansvar for mat og barn. Den norske kona forventar på si side at han skal ta del i husarbeid og barnepass slik som andre norske menn. I ulike forventningar til kjønnsrollene ligg kimen til mange konfliktar.

Kjønnsrollekonfliktar kan ein finne også i heilnorske parforhold der partnarane har med seg ulike forventningar frå sin eigen oppvekst og bakgrunn. Det er «to hus inn i eitt», som det har vore sagt. Uklar kommunikasjon om forventningane til den andre er ofte ei kjelde til konfliktar mellom mann og kvinne i parforhold.

I mange samfunn er det oftast menn som har politiske embete. Men det treng ikkje bety at kvinnene er utan makt. Ofte kan kvinnene utøve atskilleg påverknad bak kulissene – og somme gonger også «midt på scenen» – i mannsdominerte samfunn. Arabiske kvinner har vanlegvis det avgjørande ordet i alt som har med hushaldet og barneoppseding å gjere, og ofte også når det gjeld å finne ekteskapspartnarar for barna sine. Til eldre ho blir, større status og makt har ho. Ei som er mor til søner, har endå høgare status enn ei som ikkje har det.