Skriv ut Lytt til tekst
 
Oppgåve: Løysingsforslag

Stigningstal og konstantledd, løysingsforslag

Oppgåve 1

a) Skriv ned stigingstalet og konstantleddet til dei tre funksjonane nedanfor.

1. «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»f«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mn»2«/mn»«mi»x«/mi»«mo»+«/mo»«mn»2«/mn»«/math» Stigningstal er 2 og konstantleddet er 2.

2. «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»g«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mo»-«/mo»«mn»3«/mn»«mi»x«/mi»«mo»-«/mo»«mn»2«/mn»«/math» Stigningstal er -3 og konstantleddet er -2.

3. «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»h«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mi»x«/mi»«/math» Stigningstal er 1 og konstantleddet er 0.

b) Kva fortel stigingstalet og konstantleddet oss om grafen av ein funksjon?

Stigingstalet fortel kor raskt grafen av funksjonen veks eller minkar. Jo større stigingstalet er, jo brattare er grafen.

Konstantleddet fortel kor grafen skjer andreaksen. Når grafen skjer andreaksen, er variabelen x lik 0.

 

Oppgåve 2

For kvar av dei tre funksjonane som er gitte nedanfor skal du

- lage ein verditabell som inneheld 3 ulike x-verdiar
- markere punkta du finn i eit koordinatsystem
- teikne ei rett linje gjennom punkta

a) «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»f«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mn»0«/mn»«mo»,«/mo»«mn»5«/mn»«mi»x«/mi»«mo»+«/mo»«mn»2«/mn»«/math»

Type of insertion is blank. Do not know what to render.  

b) «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»g«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mo»-«/mo»«mn»2«/mn»«mi»x«/mi»«mo»+«/mo»«mn»2«/mn»«/math»

Løsning  

c) «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»h«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mn»2«/mn»«mi»x«/mi»«/math»

Løsning  

 

Oppgåve 3

a) Teikn grafane av dei tre funksjonane som er gitte nedanfor i same koordinatsystem.

«math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mtable columnalign=¨left¨ rowspacing=¨0¨»«mtr»«mtd»«mi»f«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mi»x«/mi»«mo»-«/mo»«mn»1«/mn»«/mtd»«/mtr»«mtr»«mtd»«mi»g«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mi»x«/mi»«mo»+«/mo»«mn»2«/mn»«/mtd»«/mtr»«mtr»«mtd»«mi»h«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mi»x«/mi»«mo»-«/mo»«mn»3«/mn»«/mtd»«/mtr»«/mtable»«/math»

Løsning   

b) Kor skjer desse grafane andreaksen?

Konstantleddet til f(x) er −1. Grafen til f(x) skjer dermed andreaksen i punktet (0,  −1).

Konstantleddet til g(x) er 2. Grafen til g(x) skjer dermed andreaksen i punktet (0, 2).

Konstantleddet til h(x) er  −3. Grafen til h(x) skjer dermed andreaksen i punktet (0,  −3).

c) Kan du seie noko om korleis desse grafane går i forhold til kvarandre og kvifor det er slik?

Funksjonane har same stigingstal og linjene er derfor parallelle.

 

Oppgåve 4

Bruk det du veit om stigingstalet og konstantleddet til ein lineær funksjon til å teikne dei rette linjene som er gitte ved

a) «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»f«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mi»x«/mi»«mo»-«/mo»«mn»2«/mn»«/math»Løsning

Grafen av f har stigingstal 1 og konstantledd −2, dvs. at grafen skjer andreaksen i −2. Tar utgangspunkt i −2 på andreaksen.

Stigingstalet på 1 fortel at dersom vi flyttar oss ei eining langs førsteaksen, stig grafen med 1 eining. Set av to punkt til og teiknar ei rett linje gjennom punkta.

b) «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»g«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mo»-«/mo»«mi»x«/mi»«mo»+«/mo»«mn»2«/mn»«/math»

Grafen av gLøsning  har stigingstal −1 og konstantledd 2, dvs. at grafen skjer andreaksen i 2. Tar utgangspunkt i 2 på andreaksen.

Stigingstalet på -1 fortel at dersom vi flyttar oss ei eining langs førsteaksen, søkk grafen med 1 eining. Set av to punkt til og teiknar ei rett linje gjennom punkta.

c) «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»h«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mn»2«/mn»«mi»x«/mi»«mo»+«/mo»«mn»0«/mn»«mo»,«/mo»«mn»5«/mn»«/math»

Grafen av h Løsning  har stigingstal 2 og konstantledd 0,5 dvs. at grafen skjer andreaksen i 0,5. Tar utgangspunkt i 0,5 på andreaksen.

Stigingstalet på 2 fortel at dersom vi flyttar oss ei eining langs førsteaksen, stig grafen med 2 einingar. Set av to punkt til og teiknar ei rett linje gjennom punkta.

 

 

Oppgåve 5

På figuren ser Grafer vi to rette linjer i eit koordinatsystem.

Kva er konstantleddet i funksjonsuttrykket for kvar av desse to linjene?

Konstantleddet er der grafane skjer andreaksen. Den raude linja skjer andreaksen i punktet (0, −1).
Konstantleddet er dermed −1.
Den blå linja går gjennom origo.
Konstantleddet er da lik 0.

 

Oppgåve 6

a) Finn stigingstalet for grafen som er teikna i koordinatsystemet nedanfor.

Graf  

Tar utgangspunkt i eit punkt på grafen, til dømes punktet (1, 1). Når vi flyttar oss 1 eining langs førsteaksen, stig grafen med 2 einingar. Stigingstalet er «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mfrac»«mn»2«/mn»«mn»1«/mn»«/mfrac»«mo»=«/mo»«menclose notation=¨bottom¨»«menclose notation=¨bottom¨»«mn»2«/mn»«/menclose»«/menclose»«/math».

b) Skriv opp funksjonsuttrykket for grafen.

Kallar funksjonen for f. Grafen av funksjonen f skjer andreaksen i punktet (0, −1).
Konstantleddet er dermed −1.
Funksjonsuttrykket kan dermed skrivast som «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»f«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mn»2«/mn»«mi»x«/mi»«mo»-«/mo»«mn»1«/mn»«/math»

c) Kva er nullpunktet til funksjonen?

Nullpunktet finst der grafen skjer førsteaksen. Grafisk ser vi at nullpunktet er «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mfenced»«mrow»«mfrac»«mn»1«/mn»«mn»2«/mn»«/mfrac»«mo»,«/mo»«mo»§nbsp;«/mo»«mn»0«/mn»«/mrow»«/mfenced»«/math».
Ved rekning set vi:

«math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mtable columnalign=¨left¨ rowspacing=¨0¨»«mtr»«mtd»«mo»§nbsp;«/mo»«mo»§nbsp;«/mo»«mi»f«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mn»0«/mn»«/mtd»«/mtr»«mtr»«mtd»«mn»2«/mn»«mi»x«/mi»«mo»-«/mo»«mn»1«/mn»«mo»=«/mo»«mn»0«/mn»«/mtd»«/mtr»«mtr»«mtd»«mo»§nbsp;«/mo»«mo»§nbsp;«/mo»«mo»§nbsp;«/mo»«mo»§nbsp;«/mo»«mn»2«/mn»«mi»x«/mi»«mo»=«/mo»«mn»1«/mn»«/mtd»«/mtr»«mtr»«mtd»«mo»§nbsp;«/mo»«mo»§nbsp;«/mo»«mo»§nbsp;«/mo»«mo»§nbsp;«/mo»«mo»§nbsp;«/mo»«mo»§nbsp;«/mo»«mi»x«/mi»«mo»=«/mo»«mfrac»«mn»1«/mn»«mn»2«/mn»«/mfrac»«/mtd»«/mtr»«/mtable»«/math»

 

Oppgåve 7

I koordinatsystemet nedanfor er det teikna fire grafar. Forklar kva for eit funksjonsuttrykk som høyrer saman med kva for ein graf.

Grafer  
a) «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»f«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mn»2«/mn»«mi»x«/mi»«mo»-«/mo»«mn»1«/mn»«/math» Blå graf: Stigingstal 2 og skjer andreaksen i punktet (0, −1).
b) «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»g«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mo»-«/mo»«mn»2«/mn»«mi»x«/mi»«mo»+«/mo»«mn»2«/mn»«/math» Gul graf: Stigingstal −2 og skjer andreaksen i punktet (0, 2).
c) «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»h«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mo»-«/mo»«mi»x«/mi»«/math» Raud graf: Stigingstal −1 og skjer andreaksen i origo (0, 0).
d) «math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»i«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mo»-«/mo»«mn»2«/mn»«/math» Grøn graf: Stigingstal 0 og skjer andreaksen i punktet (0, −2).

Oppgåve 8

Skriv ned funksjonsuttrykket f for ei rett linje som har:

a) Stigingstal 2 og konstantledd 3.

«math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»f«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mn»2«/mn»«mi»x«/mi»«mo»+«/mo»«mn»3«/mn»«/math»

b) Stigingstal −1 og konstantledd 1.

«math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»f«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mo»-«/mo»«mi»x«/mi»«mo»+«/mo»«mn»1«/mn»«/math»

c) Stigingstal 0 og konstantledd 3.

«math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»f«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mn»3«/mn»«/math»

d) Stigingstal 2 og konstantledd 0.

«math xmlns=¨http://www.w3.org/1998/Math/MathML¨»«mi»f«/mi»«mfenced»«mi»x«/mi»«/mfenced»«mo»=«/mo»«mo»-«/mo»«mn»2«/mn»«mi»x«/mi»«/math»

e) Teikn grafane til dei fire funksjonsuttrykka du fann ovanfor.

Grafisk løsning  

Tilrå
6

Andre ressursar

Frå NyGiv

Brukast i

Inngår i

Oppgåver frå deling.ndla.no

Du kan bli den første som lagar ei oppgåve til denne sida
Lag oppgåve